Heritability of the earliness criteria and relations between yield and fiber properties on cotton (Gossypium hirsutum L.)

Pamuk bitkisinde (Gossyium hirsutum L.) erkenciliğin kalıtımı, verim ve lif özellikleri ile olan ilişkilerin belirlenmesi

Abstract

This study was carried out under the Harran Plain conditions. Nazilli 84, Sayar 314 and Stoneville 453 varieties (G hirsutum L.) and F1 and F2 generations of the Sayar 314 x Nazilli 84 and Stoneville 453 x Nazilli 84 crosses were used as a research material. In the 2002, F1 and F2 generation were grown with parents in randomize complete block design with three replications. In the trial heterosis, heterobeltiosis F2 deviation and F2 depression were investigated for 7 earliness, 8 yield components and 3 fiber characteristics. While the negative heterosis were found for the number of boll per plant, number of monopodia, date of first flowering day(day), long flowering day interval(day), short flowering day interval(day), earliness index, first number of simpodia and percentage of the yield of first picking (%) characteristics, positive heterosis were found for the other investigated characters in the Sayar 314 x Nazilli 84 cross combination. While the negative heterosis were found for the yield of first picking(%), number of monopodia,longflowering dayinterval(day),shortflowering dayinterval(day),ginning percentage and lint properties(fiber fineness, fiber length and fiber strength) characteristics positive heterosis were found for the other characters in the Stoneville 453 x Nazilli 84 cross combination. For the seed cotton yield and lint yield were obtained higher and positive heterosis in both combinations.

Özet

Harran Ovası koşullarında yürütülen bu çalışma ile Gossypium hirsutum L. türü içindeki Nazilli 84, Sayar 314 ve Stoneville 453 çeşitleri ile Sayar 314 x Nazilli 84 ve Stoneville 453 x Nazilli 84 melezlerinin F1 ve F2 döl kuşaklan materyal olarak kullanılmıştır. 2002 yılında, F1 ve F2 döl kuşakları ebeveynleri ile birlikte, tesadüf blokları deneme deseninde, 3 tekerrürlü olarak yetiştirilmişlerdir. Çalışmada erkencilik özelliklerinden 7, verim ve verimi etkileyen özelliklerinden 8 ve lif kalite özelliklerinden 3 özellikte heterosis, heterobeltiosis, F2 sapması ve F2 gerilemesi incelenmiştir. Çalışma neticesinde; Sayar 314 x Nazilli 84 kombinasyonunda incelenen özelliklerden, tek bitki koza sayısı, odun dalı, ilk çiçek açma süresi, yatay çiçeklenme aralığı, dikey çiçeklenme aralığı, ilk meyve dalı boğum sayısı, birinci el kütlü oranı ve erkencilik indeksi yönünden negatif, diğer özellikler yönünden ise pozitif heterosis değerleri elde edilmiştir. Stoneville 453 x Nazilli 84 kombinasyonunda ise incelenen özelliklerden; çırçır randımanı, odun dalı, yatay çiçeklenme aralığı, dikey çiçeklenme aralığı, birinci el kütlü oranı, lif mukavemeti, lif uzunluğu yönünden negatif işaretli, diğer özellikler yönünden ise pozitif işaretli heterosis değerleri elde edilmiştir. Her iki kombinasyonda da kütlü pamuk verimi ve lif verimi yönünden, yüksek düzeyde heterosis değerleri elde edilmiştir.