Effect of explant on shoot proliferation in in vitro regeneration of Diyarbakır watermelon (sürme)

Diyarbakır karpuzunun (sürme) in vitro rejenerasyonunda eksplanttın sürgün proliferasyonuna etkisi

Abstract

The aim of the present study was to obtain type, age and size of explant to be used in in vitro regeneration system for Sürme which is widely grown in Diyarbakır and called as Diyarbakır watermelon. The cotyledon obtained from in vitro conditions and plant material originated from field conditions, are used as the explants for developing micro-propagation system for Diyarbakır watermelon. The number and the length of shoot were higher in in vitro cotyledon (8.4 shoot/explants and 2.6 cm) than those obtained from the field explants. The age of cotyledon used as explants source was found to be important for shoot proliferation. Five days cotyledon yielded higher and longer shoots. Higher shoot proliferation were obtained from the cotyledon with lower hypocotyls. The present study suggested five days old the cotyledons with lower hypocotyls can be used as explants in micro-propagation system of Diyarbakır watermelon to increase shoot proliferation.

Özet

Bu çalışmada bölgede yoğun olarak yetiştirilen ve Diyarbakır karpuzu olarak ün kazanan Sürme tipi için geliştirilen in vitro rejenerasyonda kullanılacak eksplantın tipi, yaşı ve büyüklüğünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Diyarbakır karpuzu için geliştirilen mikroçoğaltımda in vitro şartlarda elde edilen kotiledon ve bahçeden alınan bitkisel materyal, olmak üzere iki tip eksplant kullanılmıştır. Sürgün proliferasyonunda in vitro kotiledonunun sürgün sayısı ve sürgün uzunluğu (8.4 adet ve 2.6 cm) bakımından bahçeden alınan eksplanta göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Eksplant kaynağı olarak kullanılan kotiledonunun yaşının da sürgün proliferasyonunda önemli olduğu saptanmıştır. Bu amaçla kullanılan beş günlük kotiledonlarda sürgün sayısı ve uzunluğu daha yüksek olarak bulunmuştur. Sürgün proliferasyonunda kullanılacak eksplantın büyüklüğü dikkate alındığında; kısa hipokotil uzunluğuna sahip kotiledonlardaki sürgün verimi daha yüksek çıkmıştır. Diyarbakır karpuzu için geliştirilen mikroçoğaltım yönteminde kullanılan kotiledonların daha kısa hipokotile sahip ve daha genç (beş günlük) olanların sürgün proliferasyonunda eksplant olarak kullanılmasının sürgün verimini arttırdığı sonucuna varılmıştır.