An architectural monument from Karamanoğlu period: The mausoleum of Fakih Dede in Konya

Abstract

Konya was an important settlement during the Karamanid period. The cultural and political relations between the Karamanids and Seljuks started in 1277, when Karamanid Mehmet Bey conquered Konya. The Karamanid Emirate was an independent state from the beginning of the 14th century. Its dwelling activities in Konya date back to the first half of the 15th century. When these activities are considered, it is observed that the center of these activities is first Ermenek, and then followed by Karaman and Konya. In the center of Konya, which had been the capital city of the Seljuks,on hill that is known as Alaeddin Tepe, there exists monumental buildings which we arranged in an almost circle shape. On the other hand, the Karamanid buildings in Konya, are small sized mosques, tombs, darülhüffaz and bath buildings. The subject of this paper is the Fakih Dede Tomb in Konya, and according to its inscription, it was built by Şeyh Fakih, the son of İsa. The tomb is a single storey with a square prism form. It resembles to the Seljuk buildings with a dome inside and a conical cap outside. The tomb is worth of attention due to the use of a variety materials in its construction such as stone, brick, spoils from old buildings (re-used material) and tiles.

Özet

Karamanoğulları Beyliği döneminde Konya önemli bir yerleşimdir. Karamanoğulları ile Anadolu Selçuklularının siyasi ve kültürel ilişkileri, 1277 yılında Karamanoğlu Mehmed Bey’in Konya’yı kuşatarak alması ile başlamıştır. 14. yüzyılın başından itibaren bağımsız bir varlık gösteren Karamanoğulları Beyliği’nin Konya’daki imar faaliyetleri özellikle 15. yüzyılın ilk yarısına rastlar. Bu süreçteki yapım faaliyetleri izlendiğinde ilk olarak Ermenek, daha sonra Karaman ve Konya’nın merkez olduğu gözlenir. Selçuklu Devleti’ne başkentlik yapan Konya’nın şehir merkezinde, bugünkü adıyla Alaeddin Tepesi’nde/ özgününde iç kale ve çevresinde yaklaşık dairesel dizili anıtsal yapılar yer alır. Konya’daki Karamanoğulları yapıları ise küçük boyutlu olan cami, türbe, darülhüffaz ve hamam gibi yapılardan oluşur. Konumuzu oluşturan Konya Ahmed Fakih Türbesi kitabesine göre 1456 yılında İsa oğlu Şeyh Fakih Paşa için yaptırılmıştır. Türbe kare prizmal tipte ve tek katlıdır. Yapı içten kubbe, dıştan sekizgen pramidal külahlı/ çift katlı örtü sistemi ile Selçuklu yapılarına benzerlik gösterir. Türbe moloz taş, kesme taş, tuğla, devşirme malzeme ve çini kullanımı ile dikkati çeker.