Folklore Issues in-between the Lines of the First Baki Turcology Congress

I. BAKÜ TÜRKOLOJİ KURULTAYI BİLDİRİLERİNİN SATIR ARALARINDA HALK BİLİMİ MESELELERİ

Abstract

As it is known, Baki Turkology Congress held in 1926 has beenremembered with its radical decisions taken on language and alphabet in thehistory of Turkish science. Besides quite remarkable papers presented on history,literature, ethnography, folklore, museums and similar various areas, in thegeneral assembly shorthand materials and important proposals emerged. In thiscontext, because of the small number of papers presented on these issues, what issaid is often scattered between the lines of the papers, and is not analysedextensively. In addition, none of the issues on the agenda of the general assemblyhas not taken as much attention as the alphabet and language studies, because ofthe lack of governmental support neither on the days of general assembly heldnor the following next few years. The requests are formed by the proletarianclass, with the idea that some issues such as ethnography, history, literature,folklore cause ‘fueling nationalism’ and researches have started since the mid-930s. Looking at shorthand general assembly materials, especially at the resultof the declarations, it can be said that it has been appeared as a road map for theSoviet Turcology. Unfortunately, although the Russian papers and statementshave been recorded, Turkish papers and statements have not been recorded andthere is not enough information of those papers up to now.This paper deals with “the shorthand materials, bibliography, and photodocumentationspublished in the 1st Baki Turkology Congress in 1926 preparedby Kamil Veli Nerimanoğlu and Aliheyder Ağakişiyev. Folklore issues arestudied within the lines of the published conference papers and declarations.

Özet

Bilindiği üzere Türklük bilimi tarihinde 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı, dil ve alfabe konularında radikal kararların alınması ile hatırlanır. Bunun yanı sıra kurultayın stenografi materyallerinde tarih, edebiyat, etnografya, folklor, müzecilik vb. alanlarda oldukça dikkate değer bildirilerin sunulduğu, önemli tekliflerin verildiği de görülür. Bu konularda sunulan tebliğlerin sayısının azlığı, bu bağlamda söylenenlerin genellikle bildiri metinlerinin satır aralarına serpilmiş olması, söylenenler hakkında radikal kararların alınmaması onların geniş şekilde araştırılmamasına neden olmuştur. İlaveten kurultayın gündemindeki konulardan hiçbiri gerek kurultayın yapıldığı günlerde, gerekse sonraki yıllarda devlet desteği alamadığından alfabe ve dil çalışmaları kadar ilgi görmemiş; ayrıca etnografya, tarih, edebiyat, folklor gibi konular 'Milliyetçiliği körüklüyor.' düşüncesi ile 1930'lu yılların ortalarından itibaren proleter sınıfının istekleri istikametinde yönlendirilmeye ve araştırılmaya başlanmıştı. Aslında kurultayın stenografi materyallerine, özellikle oturumlardan sonra kabul edilen sonuç beyannamelere bakıldığında alınan kararların Sovyet Türkolojisi için birer yol haritası niteliğinde olduğu görülür. Ne yazık ki kurultay kâtipleri Rusça bildiri ve konuşmaları kayıt altına aldıkları hâlde Türkçe sunulan bildirileri kayda almamışlardır, bu yüzden günümüze bu bildirilerin birçoğundan hâlâ haberdar değiliz. Bu çalışmada Kamil Veli Nerimanoğlu ve Aliheyder Ağakişiyev tarafından hazırlanan "1926. Yıl I. Bakı Türkoloji Kurultayı; Stenografi Materyalleri, Bibliyografya ve Foto-Belgeler" kitabında yayımlanmış kurultay bildiri ve beyannamelerin satır aralarında yer alan halk bilimi meseleleri incelenmiştir.