A Look at Ornamenatation: Traces of Ilkhanids in Anatolia

Abstract

In the last quarter of the XI th century, beginning from their period of establishment, the Turkish dynasties that ruled in Anatolia (Danişmends, Mengüceks, Saltuks, Artuks and Anatolian Seljuks) performed several reconstructions in a very short period of time. Most of the cities, the most prominent of them being Konya, the capital city of Seljuks, are decorated with the period's monumental, religious, social and military constructions until the mid-XITI th century. In the second half of the XIIIth century beginning with the defeat at Kösedağ Battle, the period of "Ilkhanid" reign began and it lead to chaos at political, social and cultural arena. These political events found their reflections at the artistic activities of the period. In this period, instead of Sultans, viziers were powerful and madrasah-like monumental buildings were constructed in cities like Konya, Sivas and Erzurum. These buildings vary especially with regard to frontal composition and ornamental style.

Özet

11. yüzyılın son çeyreğinde kuruluş döneminden başlayarak Anadolu'ya hakim olan Türkler (Danişmendliler, Mengücekliler, Saltuklular, Artuklular ve Anadolu Selçukluları) kısa bir sürede yoğun bir imar faaliyetinde bulunmuşlardır. 13. Yüzyılın ortalarına kadar başta Selçukluların başkenti Konya olmak üzere birçok şehir dönemin anıtsal, dini, sosyal ve askeri yapılarıyla donatılmıştır. 13. yüzyılın ikinci yansında ise 1243 yılında yapılan Kösedağ Savaşı yenilgisiyle Anadolu'da İlhanlı hakimiyeti başlamış siyasi, sosyal ve kültürel açıdan bir karışıklık yaşanmıştır. Bu siyasi oluşumlar dönemin sanatsal faaliyetlerine yansımaktadır. Sultanların yerine Selçuklu vezirlerinin etkili olduğu bu dönemde Konya, Sivas ve Erzurum gibi kentlerde İlhanlı ve Selçuklular tarafından çoğunluğu medrese olan anıtsal nitelikte yapılar inşa ettirilmiştir. Yapıların özellikle cephe düzenlemesi ve süsleme anlayışında farklılıklar görülmektedir.