Effects of Gender, Physical Helath and Competitive Situation on the Perceived Fairness of Reward allocation

Cinsiyet, Fiziksel Sağlık ve Yarışma Durumunun Pay Dağıtımına İlişkin Adalet Algısı Üzerindeki Etkileri

Abstract

Three studies explored the effects of gender, physical health state and competitive situation on perceived fairness. Participants read a vignette about two target persons (one of them being a male and the other a female in the first study and in the second study one of them being a healthy person and the other a sick person) working on a part time job consisting of writing addresses and putting stamps on envelopes. One of them (either the male or the female and either the healthy or the sick person) had higher performance than the other. In the first two studies the employer allocated the 50YTL equally and in the third study allocated either equally or equitably. In all studies, competitive situation was manipulated as either or not a competitive atmosphere emerged spontaneously between the two target persons. In the third study, having or not having information about the distribution of 50YTL as a component of interactional justice was also explored. The results showed no gender differences in relation to perceived fairness and reward allocation. Participants rated equal allocation as more fair when the high performer was a healthy person and as unfair when the high performer was a sick person. In all of the studies the results revealed that equal allocation in a competitive atmosphere and equitable allocation in a noncompetitive atmosphere was evaluated as more just. As a dimension of interactional justice information given in advance about the allocation of 50YTL was regarded as more fair than the absence of information. But this result was qualified by gender; females being more responsive to the presence of information in comparison to the absence of information regarding allocation of 50YTL.

Özet

Üç çalışmadan oluşan bu araştırmanın ilk iki çalışmasında, eşit pay dağıtımına ilişkin haklılık yargılarında, daha fazla iş çıkaran kişinin cinsiyetinin, sağlıklı veya hasta olmasının ve işin bir yarışma havasında yapılıp yapılmamasının etkileri incelenmiştir. Bu amaçla kız ve erkek katılımcılardan, deneysel koşulları oluşturan senaryolarda, işverenin farklı miktarlarda iş çıkaran iki kişiye eşit ücret vermesini ne derece adil bulduklarını belirtmeleri istenmiştir. Katılımcıların bu haklılık yargılarının, yarışma havasının varlığına veya yokluğuna bağlı olmasının yanı sıra çalışmalardan ilkinde, daha çok iş çıkaran kişinin cinsiyetine ve ikincisinde ise sağlıklı veya hasta olmasına bağlı olarak değişip değişmediği irdelenmiştir. Katılımcılardan ayrıca, farklı miktarlarda iş çıkaran bu iki kişiye kendilerinin işveren olması halinde 50YLT olan ücreti nasıl dağıtacaklarını belirtmeleri de istenmiştir. Üçüncü çalışmada ise kız ve erkek katılımcıların, sunulan senaryolarda farklı miktarlarda üretimde bulunan iki kişiye eşit veya katkıya göre ücret dağıtımını ve bu dağıtımla ilgili önceden bilgi verilip verilmemesini yarışma havasının varlığına veya yokluğuna bağlı olarak ne derece haklı buldukları araştırılmıştır. Bulgulara göre, eşit dağıtıma yönelik haklılık yargılarında cinsiyete göre bir farklılık gözlenmemiştir. Katılımcıların ücretin dağıtılmasına ilişkin önerileri genel olarak katkıyı dikkate alan bir eğilim göstermiş ve cinsiyete göre farklılaşmamıştır. Katılımcılar, eşit dağıtımı, daha fazla iş çıkaran kişi hasta olduğunda haksız, sağlıklı olduğunda adil bulmuşlardır. Katılımcıların ücreti bölüştürme davranışları da haklılık yargılarına paralel çıkmıştır. Eşit dağıtımı yarışma havasının varlığında yarışma havasının yokluğuna kıyasla daha adil bulma eğilimi gözlenmiştir. Ücretin dağıtım biçimine ilişkin önceden bilgi verilmesi, verilmemesine kıyasla daha adil algılanmakla birlikte bu yönelim kızlarda daha belirgin bir fark yaratmıştır.