The Ottoman Period Fountains in Molova (Molyvos / Mithymna) In Lesvos

Abstract

Molova (Molyvos) is located on the island of Mytilene in the Aegean Sea. The Greek name of Lesbos Island, the third largest island in the Aegean Sea, is Lesvos. The most historical cities of the island are Lesvos (Mytilini), Molova (Molyvos) and Sigri. Molova, located in the north of the island, is one of the most harmonious and beautiful cities of all Aegean islands with its unique architecture preserved to date. The island joined the Ottoman administration in 1462 and came out of Ottoman rule in 1912. Only 75 of the monuments built on the island during the Ottoman period have survived to the present day. In this paper, ten fountains that survived in the town of Molova (Molivos) on the island were discussed. Six of these fountains are detached, while the other four are examples of fountains adjacent to the wall. Among the seven fountains with inscriptions, Hacı İsmail Ağa Fountain (H.1189 / M.1775), Hacı Ahmet Ağa Fountain (R.1180 / M.1766) and Hacı Mustafa Fountain (R.1300 / M.1884) construction dates and founders are known, and only the construction dates are known since the inscriptions of the other three fountains were damaged. In case the inscription of the three fountains has not survived to the present day. In addition, a certificate of foundation dated H.1233 / 1817 was found related to these fountains. The measurements of these ten fountains were taken, facade and plan drawings were prepared, their inscriptions were dated by reading and archive documents were reached. In the terms of the data we have obtained, the historical and architectural features of the fountains will be explained and compared with similar examples in İstanbul, Chios and Rhodes island.

Özet

Molova (Molyvos), Ege Denizi’nde Midilli adasında bulunmaktadır. EgeDenizi’nde en büyük üçüncü ada olan Midilli Adası’nın Yunanca ismiLesvos’tur. Adanın tarihi yönden en önemli şehirleri Midilli (Mytilini),Molova (Molyvos) ve Sigri şeklinde sıralanmaktadır. Adanın kuzeyindebulunan Molova günümüze kadar koruduğu özgün mimarisi ile bütün Egeadalarının en ahenkli, en güzel şehirlerindendir. Ada, 1462 yılında Osmanlıidaresine katılmış ve 1912 yılında Osmanlı idaresinden çıkmıştır. Osmanlıdöneminde adada inşa edilen mimari eserlerden sadece 75 tanesigünümüze ulaşabilmiştir. Bu çalışmada Molova (Molivos) kasabasındaayakta kalmayı başaran on çeşme ele alınmıştır. Bu çeşmelerden altısımüstakil, diğer dört çeşme ise duvara bitişik çeşme örnekleridir.İncelediğimiz çeşmelerden yedi tanesinde inşa kitabeleri mevcut, diğer üçtanesinin ise kitabeleri yoktur. Kitabesi olan yedi çeşmeden Hacı İsmailAğa Çeşmesi (H.1189/M.1775), Hacı Ahmet Ağa Çeşmesi(R.1180/M.1766) ve Hacı Mustafa Çeşmesi’nin (R.1300/M.1884) hembanileri hem de inşa tarihleri bilinmekte, diğer üç çeşmenin ise kitabeleritahrip edildiği için sadece inşa tarihleri bilinmektedir. Üç çeşmenin kitabesiise günümüze ulaşamamıştır. Ayrıca bu çeşmelerle ilgili H.1233 / M. 1817tarihli bir vakfiye de tespit edilmiştir. İncelenen bu on çeşmenin ölçülerialınarak cephe ve plan çizimleri hazırlanmış, kitabeleri okunaraktarihlendirilmiş ve arşiv belgelerine ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilenveriler ışığında, çeşmelerin tarihi ve mimari özellikleri İstanbul, Sakız veRodos adasındaki benzer örnekleri ile karşılaştırmalı örneklerletarihlendirilmesi yapılmıştır.