Journals / Geosound / 1997 / Cilt: 1 - Sayı: 30

Petroleum geologic evaluation of the Mesozoic units around southern Eğridir (Isparta),SW-Turkey

Eğirdir (Isparta) güneyinde yeralan Mesozoyik yaşlı birimlerin petrol jeolojisi yönünden incelenmesi

Journal
Geosound
Pages
73–88
DOI
—

Abstract

The studied area lies within the Isparta Angle of the Western Taurid Range which is important regional structure and includes Kasımlar and Karacahisar region. Ages of the existing sedimentary, igneous and metamorphic rock groups varies between Cambrian and Tertiary. In the study area six different rock units have been differentiated in the autochtonoits Mesozoic sedimentary sequence. These formations from bottom to top are (i)Hacıilyas formation, (2)Köseköy formation, (3)Kasimlar formation, (4)Mentese dolomite, (5)Alakilise limestone and (6)Eşekini limestone. Antalya nappes consist mainly of pelagic sediments and ophiolitic rocks. In this study, the possibility of being petroleum bedrock and source rock properties of the Mesozoic detritic and carbonate sediments have been investigated which exposed around Karacahisar and Kasımlar regions. Blackish shale, mudstone, sandstone and reef limestone intercalated Kasımlar formation has been evaluated as the most important petroleum bedrock unit. Organic geochemical analysis (T.O.C) indicates medium to weak bedrock character. On the other hand, vitrinite reflection values of the samples changes between Ro= 2.124 and Ro- 4.142. These values show that the shales of the Kasımlar formation reach to the maturity degree in the metagenetic stage. Menteşe dolomite which conformably overlies Kasımlar formation is the most important source rock in the region which extremely brittle and has intercristalline porosity. Eşekini limestones and allochtonous units of Antalya nappes which form the uppermost section of the Mesozoic units and mainly consist of pelagic limestones which are thought to be the most important cover rock in the region.

Özet

İnceleme alanı. Batı Toroslar'da Isparta Açısı olarak bilinen bölgesel bir coğrafik yapının iç kısmında, Karacahisar ve Kasımlar yörelerinde yeralır. Bu yörede yayılım gösteren tortul, magmatik ve metamoıfik kaya birimleri Kambriyen ile Tersiyer zaman aralığı içinde yeralır. Bölgede yeralan Mesozoyik yaşlı otokton tortul istif içinde formasyon aşamasında altı birim ayırd edilmiştir. Bunlar alttan üste doğru (1) Hacıilyas formasyonu, (2) Köseköy formasyonu, (3) Kasımlar formasyonu, (4) Menteşe dolomiti, (5) Alakilise kireçtaşı ve (6) Eşekini kireçtaşıdır. Bu otokton birimler üzerine Geç Kretase- Erken Paleosen döneminde Antalya napkin tektonik olarak yerleşmiştir. Bölgede yeralan Antalya naplarına ait bileşenler düzensiz iç yapıya sahip olan farklı fasiyesteki pelajik tortullar ile ofiyolitik kayalardan oluşur. Bu çalışmada Kasımlar ve Karacahisar bölgesinde yüzeyleyen Mesozoyik yaşlı kırıntılı ve karbonatlı tortul kaya birimleri petrol ana kayası ve hazne kayası olabilme özellikleri yönünden incelenmiştir. Buna göre başlıca siyahımsı şeyl, çamurtaşı, kumtaşı ve resifal kireçtaşı arakatkılarından oluşan Kasımlar formasyonu yöredeki en önemli petrol ana kayası birimi olarak ele alınıp değerlendirilmiştir. Kasımlar formasyonundan derlenen örnekler üzerinde yapılan organik jeokimyasal analizler (T.O.C) orta ile zayıf karakterde ana kaya özelliklerini ortaya koymaktadır. Diğer taraftan örneklere ait vitrinit yansıma değerleri Ro= 2.124, Ro=4.142 arasında değişmektedir. Bu değerler Kasımlar formasyonuna ait şeyllerin metajenetik aşamada olgunlaşma derecesine ulaşmış olduğunu yansıtır. Kasımlar formasyonunu uyumlu olarak üzerleyen Menteşe dolomiti, aşırı kırılgan yapısı, içerdiği ikincil gözenekler nedeniyle bölgede en önemli hazne kaya birimi niteliğindedir. Mesozoyik yaşlı birimlerin en üst bölümünü oluşturan ve başlıca pelajik karbonatlardan oluşan Eşekini kireçtaşları ile Antalya naplarına ait allokton birimler bölgedeki en önemli örtü kaya birimleri olarak öngörülmüştür.