Yol projelerinde CBS programları kullanarak kazı- dolgu hacimlerinin hesaplanması: Şırnak- Türkiye'de bir çalışma

Computing excavated volume in a road project using GIS programs: a case study from Şırnak, Turkey

Abstract

It is well known that earthmoving operations represent a substantial amount of total road-construction costs. Accurate estimations of cut and fill quantities are essential to realistic cost estimates for road-conştruction projects At the core of this study is a comparison of cut-fill calculations done using classical methods with the same calculations done via GIS methods, both using the same original surficial measurements from a roadbuilding project in a mountainous part of Şırhak province. In this study, a digital elevation model derived from regional topographic data was used as the basis for the comparison of volume based on z values of floor contours with volume derived from a digital elevation model based on topographic data acquired following road and roadcut creation in the region. As a result, it has been demonstrated in this study that the total amounts of cut and fill can be thus calculated, and also that calculations for roads and roadcuts can be done separately. Values obtained via classical methods and those acquired by GIS calculations were compared in this study, revealing that values obtained from the two methods are similar. In particular, values from fill areas are quite close, but in cut areas values obtained using classical methods were seen to be somewhat higher than those from GIS methods due to poor tracking by contractors, Nevertheless, it has been demonstrated that these types of calculations - whether done prior to cut-fill work or after the work is finished, and whether done by the contractor/subcontractor or by the awarding institution - are important both for short-term benefits and for reliable financial estimates.

Özet

Toprağı kaldırma işlemlerinin yol yapım projelerinde önemli bir miktar tuttuğu çok iyi bilinmektedir. Bu sebeple, bir yol projesinde, gerçekçi kazı ve dolgu miktarlarının bulunması, iyi bir maliyet tahmininin belirlenmesi için önemlidir. Bu çalışmanın özü, Sımak İl'i dağlık bölgelerindeki bir'yol projesinde, aynı yüzey ölçülerini kullanarak, klasik yollar ile hesaplanan kazı-dolgu hesaplarının, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) metodları kullanarak yapılan hesaplar ile karşılaştırılmasıdır. Bu çalışmada, karşılaştırma yapabilmek için, bölgesel topografik verilerden üretilen ve belli bir Z taban konturundan itibaren oluşturulan sayısal yükseklik modeli ile bölgede yol ve yarma yapımından sonra oluşturulan sayısal yükseklik modelinin hacimleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma ile, yarma ve dolgu hesaplamalarının yapılabileceği, hatta kazı ve dolgu hesaplarının ayrı ayrı olarak da hesaplanabileceği gösterilmiştir. Klasik yollar ve Coğrafi bilgi Sistemleri kullanılarak elde edilen hesapların genelde benzer olduğu görülmektedir. Özellikle, dolgu yapılan alanlardaki hesapların oldukça yakın olduğu, fakat her nasılsa, kazı yapılan yerlerde klasik yollar ile elde edilen değerlerin CBS ile elde edilen değerlerden yüksek olduğu görülmüştür. Mamafih, kısa sürede hazırlanabilen bu kazı-dolgu sonuçları bile, CBS teknikleri ile, kazı-dolgu öncesinde veya sonrasında hesaplamaların yapılabileceğini göstermiştir. Bunun, İhaleye giren müteahitler veya ihaleyi açan kurumlar tarafından hazırlanacak veya kontrol edilecek tekliflerin güvenilir ve önemli olmasını sağlayacağı gösterilmiştir.