“RADLOFF: 50 YEARS OF SCIENCE SERVICE”

Abstract

In the field of Turcology, German-born Turcologist Friedrich Wilhelm Radloff has a special importance. He spent most of his 81 years of life in his studies on Turkish people. Compared to other orientalists, there is a great interest in Radloff for the Turkish peoples living under Tsarist and imperial Russia. Especially in the 1910s, the Tsarist pressure increased and as a result of this pressure, the negative attitudes of the Russian orientalists towards the non-Russians and the Turkish people in this sense were met with a reaction among the Tatar modernists. For this reason, Radloff's progress towards science unlike other orientalists who aimed to Christianize and Russianize the Turkish peoples is the main reason for this interest. Also, a period study in the center of Turkish-Tatar modernization like Kazan is another reason for this interest. Radlof, which continues his leadership in its field by exceeding his own period with his works, has been closely followed by important names of Turkish-Tatar modernization. One of these names is Sadri Maksudî Arsal. In this study, Sadri Maksudî Arsal’s article about F. W. Radloff, published in “Yıldız” newspaper in 1909, was translated from Tatar to Turkish. The study reveals in a sense, the perspective of Turkish-Tatar modernists on Radloff through Sadri Maksudî Arsal and how important his works are for the Turkish-Tatar nation.

Özet

Türkoloji sahasında Alman asıllı Türkolog Friedrich Wilhelm Radloff, ayrı bir öneme sahiptir. 81 yıllık ömrünün büyük bir kısmını Türk halkları üzerine yaptığı çalışmalarda tüketmiştir. Diğer Şarkiyatçılarla kıyaslandığında Çarlık Rusya hâkimiyetinde yaşayan Türk halkları arasında Radloff’a büyük bir ilgi vardır. Özellikle 1910’lu yıllarda Çarlık baskısının artması ve bu baskının bir sonucu olarak Rus Şarkiyatçılarının gayri Ruslara, bu anlamda Türk halklarına yönelik olumsuz tutumları, Tatar modernistleri arasında tepkiyle karşılanmıştır. Radloff’un Türk halklarını Hristiyanlaştırma ve Ruslaştırma emeli taşıyan diğer şarkiyatçılardan farklı olarak sadece bilim yolunda ilerlemesi, ona karşı oluşan bu ilginin başlıca nedenini oluşturmaktadır. Ayrıca Kazan gibi Türk-Tatar modernleşmesinin merkezinde bir dönem çalışması da bu ilginin başka bir sebebidir. Çalışmalarıyla kendi dönemini aşarak günümüzde de alanında öncülüğünü devam ettiren Radloff, Türk-Tatar modernleşmesinin önemli isimleri tarafından da yakından takip edildi. Bu isimlerden birisi de Sadri Maksudî Arsal’dır. Bu çalışmada, Sadri Maksudî Arsal’ın F. W. Radloff hakkında 1909 yılında “Yıldız” Gazetesi’nde yazdığı makalenin Tatarca’dan Türkçeye çevrisi yapılmıştır. Çalışma, bir bakıma Sadri Maksudî Arsal üzerinden TürkTatar modernistlerinin Radloff’a bakış açısını ve onun çalışmalarının Türk-Tatar milleti için ne derece önemli olduğunu ortaya koymaktadır.