Denasalisation in the Inscriptions of Köl Tigin, Tunyukuk, Bilge Kaghan, Ongi, Taryat, Shine Usu

KÖL TİGİN,TUNYUKUK,BİLGE KAĞAN,ONGİ,TARYAT,ŞİNE USU GİBİ GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA "AYKIRI GENİZLEŞME (DENAZALİZASYON)"ÖRNEKLERİ

Abstract

It has been known that guttural nasal ? alters to labial nasal m and labio-dental nasal n. In this study, it is presented that there are 24 instances of guttural nasal ? which becomes g thorugh denasalisation in the inscriptions Köl Tigin, Tunyukuk, Bilge Kaghan, Ongi, Taryat, Shine Usu and it is emphasized that ? > g alternation is not a mistake which might have been made during inscribing letters. The subject is also strengthen by similar instances from texts written in Uighur and Arabic scripts and it is stressed that it overlaps with the examples of written languages of Tatar, Bash- kir and Karachay-Malkar.

Özet

Gırtlak geniz ünsüzü ?'nin dudak geniz ünsüzü m ve diş-dudak geniz ünsüzü n ile değiştiği bilinmekteidi. Bu araştırmada gırtlak geniz ünsüzü ?'nin runik metinlerden Köl Tigin, Tunyukuk, BilgeKağan, Ongi, Taryat, Şine Usu yazıtlarında "denazalizasyon (aykırı genizleşme)" ses olayı ile g'leşen24 örneği verilmekte ve bu ? > g ünsüz değişmesinin taşa harf kazıma esnasında yapılan yazma yanlışıolmadığı vurgulanmaktadır. Ayrıca konu Uygur harfli metinler ile, Arap harfli metinlerde geçen örneklerlepekiştirilmekte ve İdil-Ural lehçelerinden Tatar, Başkırt ve Karaçay-Malkar Türkçelerindeki yazıdili örnekleriyle örtüşmeleri de vurgulanmaktadır