Horse and Horse-Breeding in the Old Turkic Culture (from Past to Present According to Kyrgyz Culture) Конь и культ коня у древних тюрков (На примере истории Кыргызской культурной жизни)

ESKİ T ÜRKLERDE A T VE AT KÜLTÜRÜ (Dünden Bugüne Kırgız Kültürel Hayatı Örneği)

Abstract

Abstract: It should be noted that the social, economical and cultural history of the Turks was in generally based on leading nomadic life in the ancient period. It is important to appreciate the place and function of horse and horse-breeding in the Kyrgyz culture in order to understand the cultural life of the Old Turks, since horse plays a great role in all spheres of the Kyrgyz people s social life. This historical fact gave rise to the important stage of the Old Turks culture and civilization and was the constitutive step for a new epoch. The Old Turk horse with its special features as rapidity and fast speed, endurance in starvation and mountainous areas let the Turks spread widely. Being rulers in the field of stock-breeding from old times they created their own system on horse-breeding. At the same time the Turks used the horse as a symbol of representing their culture in relationship with other countries. Since horse became important in social-cultural and economical life of the Kyrgyz people, as well as Turkic people they began to attach great importance to horse s harness. Therefore, the harness culture appeared in ancient times in the all Turkic tribes in spite of living further from each other at present.

Özet

Özet: Eski çağlarda, Türklerin sosyal ve ekonomik yapısı, genel manada atlı/konar-göçer kültüre dayalıydı. Türklerin kültür hayatını daha iyi anlayabilmek için, at ve atlı kültürünün, Kırgız kültürü içindeki yerini ve fonksiyonunu değerlendirmek gerekir. Çünkü at, Kırgız sosyal hayatının her alanında önemli bir yere sahiptir. Atın evcilleştirilip binek hayvanı olarak kullanılmaya başlanması, Türk kültür ve uygarlığının önemli bir aşama kazanmasını sağlamıştır. At; hızlı, açlığa dayanıklı, dağ silsilelerini aşmaya uygun olması vb. özellikleri ile Türklerin geniş coğrafyalara yayılmasına yardımcı olmuştur. Türklerde at koşum kültürünün çok eski dönemlerde oluşmuş olması, atın bütün Türk boyları için hayati önem taşımasından ileri gelmektedir. Günümüzde, at koşumlarını oluşturan ögeler, birbirlerinden çok uzak olan Türk boylarında dahi tarihe ve coğrafyaya meydan okurcasına hemen hemen aynı isimle anılmaktadır. Bu çalışmada, Eski Türk kültüründe at ın öneminin yanı sıra, Kırgızların kültürel hayatında at, at oyunları ve seyislik mesleği ile ilgili bilgilere de yer verilmiştir.