Classification of Phraseological Word Combinations and a Collocation Category: Idiomatic Collocation

DEYİMSEL SÖZCÜK BİRLİKTELİKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI VE BİR EŞDİZİMLİLİK KATEGORİSİ: DEYİMSEL EŞDİZİMLİLİK

Abstract

In this study, idiomatic word cooccurrences within the framework of adjectives’ collocation in Old Turkish texts were classified with a theoretical approach. In the study, semantic transparency, meaning specialization and generalization / formulaicity criteria in determining and distinguishing idiomatic word cooccurrences were used with the semantic approach. In the semantic classification of idiomatic cooccurrences, including collocations, a transition category called idiomatic collocation between an idiom and restricted collocations was designed. Therefore, it has been attempted to form a theoretical background in the field of phraseology for the semantically vague area between the idiom and restricted collocations, which is the most problematic point in the classification of idiomatic cooccurrences. In the study, the meaning categories determined between an idiom and free word combination are as follows: idiomatic collocations, restricted collocations, open collocations.

Özet

Bu çalışmada, Eski Türkçe metinlerde sıfatların eşdizimliliğinden hareketle deyimsel sözcük birliktelikleri kuramsal yaklaşımla sınıflandırılmıştır. Çalışmada, anlambilimsel yaklaşımla deyimsel birlikteliklerin belirlenmesinde ve birbirinden ayırt edilmesinde anlamsal şeffaflık (semantic transparency), anlam özelleşmesi (meaning specialization) ve genelleşme/ kalıplaşma (generalization/ formulaicity) ölçütleri kullanılmıştır. Eşdizimliliğin de dâhil olduğu deyimsel birlikteliklerin anlambilimsel sınıflandırılmasında, deyim ve sınırlı eşdizimlilik arasında deyimsel eşdizimlilik olarak adlandırılan bir geçiş kategorisi tasarlanmıştır. Dolayısıyla deyimle sınırlı eşdizimlilik arasındaki anlam olarak bulanık bölgeye deyimbilimi alanında kuramsal bir zemin oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmada, deyim ve serbest sözcük birlikteliği arasında bulunduğu kabul edilen eşdizimlilik kategorileri; deyimsel eşdizimlilik, sınırlı eşdizimlilik ve açık eşdizimliliktir.