PRAYERS AND CURSES IN AZERBAIJANI TURKISH

Abstract

Stereotypes are one of the most important indicators of the culture of the society in which they are used. These words have many functions such as facilitating communication, preventing misunderstanding, fulfilling the law of least effort in language and embellishing speech. Prayers with good wish words and curses words with bad wishes are also considered as stereotyped in certain situations, as they are words that remain in the richness of the language. Applause and confusion, which have an important place in Turkish culture, have been used in various cultural circles of Turkish societies from Shamanism to Islam. In Azerbaijani Turkish, expressions of applause and chaos have a large place in daily life. These expressions are frequently used in ceremonies such as funeral weddings and circumcision. In these ceremonies, the public applauds to express their good wishes to the ceremony owner. In addition to these ceremonies, various practices such as prayer for rain and house building are also included in applause and ruffles. Apart from daily life, applause and commotion have an important place in Azerbaijani epics. The ustadnames that the epic narrator says before starting the narrative are examples to this. While praying to friends and braves in the masters, defeats and enemies are cursed. In this study, information about the molded words, prayers and curses and the place of these words in Azerbaijani Turkish and culture will be given. Then, these expressions will be classified.

Özet

Kalıp sözler, kullanıldığı toplumun kültürünün en önemli göstergelerindendir. Bu sözlerin iletişimi kolaylaştırma, yanlış anlaşılmanın önünü geçme, dilde en az çaba yasasını yerine getirme, konuşmayı süsleme gibi birçok işlevi vardır. İyi dilek sözleri olan alkışlar ve kötü dilek sözleri olan kargışlar da belirli durumlarda söylenen kalıplaşmış sözler olduğu için dilin zenginliği içinde kalıp sözler çerçevesinde değerlendirilir. Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan alkış ve kargışlar, Şamanizm’den İslâmiyet’e Türk toplumlarının çeşitli kültür dairelerinde kullanılagelmiştir. Azerbaycan Türkçesinde günlük yaşam içerisinde alkış ve kargış ifadelerinin oldukça geniş bir yeri vardır. Söz konusu ifadeler cenaze, düğün, sünnet gibi törenlerde sıkça kullanılmaktadır. Bu törenlerde halk, tören sahibine iyi dileklerini bildirmek için alkışlara başvurmaktadır. Yine bu törenlerin yanında yağmur duası, ev yapma gibi çeşitli uygulamalarda da alkış ve kargışlara yer verilir. Günlük yaşam dışında, Azerbaycan destanlarında da alkış ve kargışların önemli bir yeri vardır. Destan anlatıcısının, anlatıya başlamadan önce söylediği ustadnameler buna örnektir. Ustadnamelerde dostlara, yiğitlere dua edilirken namertlere, düşmanlara beddua edilmektedir. Bu çalışmada kalıp sözler, alkışlar ve kargışlar ile bu sözlerin Azerbaycan Türkçesi ve Azerbaycan folklorundaki yeri hakkında bilgi verilecektir. Ardından bu ifadelerin tasnifi yapılacaktır.