SNAKE IN RIDDLES

Abstract

The cultural characteristics of the societies they belong to are encountered in the riddles, which play a very important role in improving the reasoning ability, thinking skill, questioning ability, creativity and linguistic development of human beings. In addition to entertaining, which is one of the primary elements of oral culture, the society's perspective on life, the meanings it ascribes to assets, etc. Thanks to these features, riddles containing riddles play an important role in providing cultural transfer. In this respect, the examination of the metaphors used in riddles depends on the value judgments, traditions, thought structures, etc. of the societies they belong to. provides access. The metaphor of the snake, which has taken place in the life of human beings in various ways throughout history and has been given many meanings, is one of the beings in the riddles. Snake in riddles; sometimes with the physical features it has, sometimes the places where it lives, its harmfulness, the insidiousness attributed to it, immortality, etc. with its features. In some riddles, it is desired to find a snake by giving various features, while in some riddles, another being is asked based on the snake. The fact that the snake takes place in riddles is an indication that the snake is effective in the mentality of human beings. While creating riddles, entities with the same characteristics in everyone's mentality are included. In both creation myths and other narrative genres, it is harmful, characterized as a cursed being, having attained the secret of immortality, etc. The fact that the snake described with its characteristics takes place in the riddles shows that it plays an active role in the world of thought and life of human beings. It is a universal metaphor and is used in the world of belief of different societies, traditions, narrative types, etc. The fact that the snake playing a role in the riddles is quite important in terms of reflecting the society's point of view towards the snake is also very important. When the riddles about the snake are examined, it is seen that the riddles whose answer is snake are more in number. In this, the desire to avoid the name of the snake, which is described as a cursed and harmful creature, and thus to avoid the damage it will cause, plays a role. In the question part of the riddles, the art of analogy was made based on the physical characteristics of the snake, the places it lives and the various features attributed to it. The aim of this study; The aim of this study is to examine with examples how and with which features the snake, which has played an important role in the life of mankind since the beginning of history, takes place in riddles, which is one of the elements of oral culture.

Özet

İnsanoğlunun muhakeme yeteneğini, düşünme becerisini, sorgulama yeteneğini, yaratıcılığını geliştirmesi ve dilsel gelişimini desteklemesi bakımından oldukça önemli rol oynayan bilmecelerde ait oldukları toplumların kültürel özelliklerine rastlanılmaktadır. Sözlü kültür unsurlarının başında gelen ve eğlendirmenin yanı sıra ait olduğu toplumun hayata bakış açısını, varlıklara yüklediği anlamları vb. içeren bilmeceler bu özellikleri sayesinde kültürel aktarımın sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Bu yönüyle bilmecelerde kullanılan metaforların incelenmesi ait oldukları toplumların değer yargılarına, gelenek göreneklerine, düşünce yapılarına vb. ulaşılmasını sağlamaktadır. Tarih boyunca insanoğlunun hayatında çeşitli şekillerde yer alan ve birçok anlam yüklenen yılan metaforu da bilmecelerde yer alan varlıkların başında gelmektedir. Bilmecelerde yılan bazen sahip olduğu fiziksel özellikleriyle bazen de yaşadığı yerler, zararlı oluşu, ona yüklenen sinsilik, ölümsüzlük vb. özellikleriyle yer almaktadır. Bazı bilmecelerde çeşitli özellikleri verilerek yılan buldurulmak istenirken bazı bilmecelerde ise yılandan yola çıkılarak başka bir varlık sorulmaktadır. Yılanın bilmecelerde oldukça fazla yer alması yılanın insanoğlunun düşünce yapısında etkili olduğunun göstergesidir. Bilmeceler oluşturulurken özellikle herkesin düşünce yapısında aynı özellikleriyle yer alan varlıklara yer verilmektedir. Hem yaratılış efsanelerinde hem diğer anlatı türlerinde zararlı olması, lanetlenmiş bir varlık olarak nitelendirilmesi, ölümsüzlüğün sırrına ermiş olması vb. özellikleriyle anlatılan yılanın bilmecelerde yer alması onun insanoğlunun düşünce dünyasında ve hayatında aktif rol oynadığını göstermektedir. Evrensel bir metafor olan ve farklı toplumların inanç dünyasında, gelenek göreneklerinde, anlatı türlerinde vb. rol oynayan yılanın bilmecelerde oldukça fazla yer alması toplumun yılana bakış açısını yansıtması bakımından da oldukça önemlidir. Yılanla ilgili bilmeceler incelendiğinde genellikle cevabı yılan olan bilmecelerin sayı bakımından fazla olduğu görülmektedir. Bunda lanetli ve zararlı bir varlık olarak nitelendirilen yılanın adının anılmak istenmemesi ve bu şekilde onun vereceği zararlardan kaçınma isteği rol oynamaktadır. Bilmecelerin soru kısmında ise daha çok yılanın fiziksel özelliklerinden, yaşadığı yerlerden ve ona yüklenen çeşitli özelliklerden yola çıkılarak benzetme sanatı yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı; tarihin başlangıcından itibaren insanoğlunun hayatında önemli rol oynayan yılanın sözlü kültür unsurlarından olan bilmecelerde hangi özellikleriyle ve nasıl yer aldığının örneklerle incelenmesidir.