Sedat Veyis Örnek'in Öykülerinde Mekân Algısı

Özet

Halkbilimi alanında çalışan hemen her araştırmacı Sedat Veyis Örnek adını ve eserlerini bilir.Sedat Veyis Örnek, 1927-1980 yıllarındaki 53 senelik ömründe pek çok bilimsel ve edebî çalışmaya imzasını atmıştır. Örnekin birçok kitabı ve makaleleri alana önemli katkılar sağlamaktadır.Ancak Sedat Veyis Örnekin halk bilimine bilimsel katkılar sağlayan akademik kişiliği yanındabelki de herkes tarafından bilinmeyen bir de edebî kişiliği vardır. Örnekin gün yüzüne pek çıkma- mış öyküleri, eleştiri yazıları, kısa oyunları, çevirileri de bulunmaktadır. Akademisyenliğinin yanısıra edebi metinleri Sedat Veyis Örnekin çok yönlülüğünü ortaya koymaktadır. Bu çalışmadaSedat Veyis Örnekin başta Sivas Hakikat Gazetesinde olmak üzere 1947 1965 yılları arasındayazdığı toplam on dokuz öyküde geçen mekân tasvirlerine ve kullanımlarına değinilecektir. Edebieserlerde ve halk edebiyatının sözlü anlatı türlerinde dahi mekânın eserden bağımsız düşünülmesimümkün değildir. Hatta mekân ve eser bağlantısında en önemli yeri eserin yaratıcısı almaktadır.Zira mekânların tasavvurunda yaratıcının karakteristik ve psikolojik izleri bulunur. Bu sebeplemetinlerde geçen mekânlar incelenirken yazarı hakkında ipuçlarına ihtiyaç duyulabilir. Bu bağlamda incelenecek olan on dokuz öyküde Sedat Veyis Örnekin gerek hayatından gerekse hayatayansıyan psikolojik akislerden bahsetmek gerekmektedir. Örnekin öykülerinde geçen meyhane,kahvehane, hapishane, meydan, mezarlık gibi mekânlar bu bakış açısına göre değerlendirilecektir. Bu çalışmada ele alınan mekânlar yazarın muhayyilesine ve öyküde kullandığı bağlama göreincelenecektir.

Abstract

Name of Sedat Veyis Örnek and his works are recognized by almost everybody that worksin the field of folklore. Sedat Veyis Örnek, who lived for 53 years, signed a lot of academic andliterary works between 1927 and 1980. Örnek s studies contributed significant knowledge to thefield of folklore. However, he had a literary character that was not known by everybody besides contributing signitific knowledge to the field of folklore. Örnek did many story critiques and shorttheatres that were not well known by everybody and also translations. Beside of his academic cha- racter, his literary texts were revealed his versatility. In this study, we mentioned about descriptionand usage of places in which passed the nineteen stories that were written by Sedat Veyis Örnekon the Sivas Hakikat Newspaper between 1957-1965. Thinking is not possible for that placesindependent from stories in the literary works and verbal story of folk literature. In fact, creatorsof works take significant places on the connection of place and works. Because Characteristicand psychological signs of creator exist on the descriptions of the places. For this reason, whenplaces that are mentioned in the works are examined, clues about author should be necessary.In these nineteen examining stories, it is needed that Sedat Veyis Örnek s life and pyscologicalreflection to the life must be mentioned. Taverns, coffee houses, prisons, squares, cemetery, andetc places which were mentioned in the Örnek s story are evaluated according to this aspect. Theplaces which were mentioned in the works are evaluated according to author s imagination andused context.