A critical look at the perception of Rousseau in Turkey: Was Atatürk influenced by Rousseau?

Türkiye’de Rousseau algısına eleştirel bir bakış: Atatürk Rousseau’dan etkilenmiş miydi?

Abstract

That Atatürk was influenced by Rousseau is widely believed in Turkey. Atatürk’s speech at the National Assembly in 1921 is often given as primary evidence for this influence. But Atatürk’s remarks on Rousseau in this speech are actually critical. When these remarks are placed in the framework of the whole speech, it can be seen that the aforementioned view is not very accurate. On the other hand, an alternative explanation of these remarks (that Atatürk must have confused Rousseau with Montesquieu) is far from being satisfactory. This article aims to provide a more satisfactory account for Atatürk’s remarks by questioning the view that Rousseau opposed the separation of powers.

Özet

Atatürk’ün Rousseau’dan etkilenmiş olduğu Türkiye’de yaygın kabul gören bir görüştür. Bu etkiye gösterilen kanıtların başında Atatürk’ün 1921’de TBMM’de yaptığı uzun bir konuşma gelir. Ancak Atatürk’ün bu konuşmada Rousseau’ya dair ifadeleri eleştireldir. Bu ifadeler konuşmanın bütünlüğü çerçevesinde ele alındığında, söz konusu görüşün pek de doğru olmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, bu ifadelerin alternatif bir açıklaması (Atatürk’ün Rousseau’yu Montesquieu ile karıştırmış olabileceği) tatmin edici olmaktan uzaktır. Bu makale, Rousseau’nun “kuvvetler ayrılığı”na karşı olduğu görüşünü sorgulayarak, Atatürk’ün bu ifadelerine daha tatminkar bir açıklama getirmeyi amaçlamaktadır.