Journals / Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2002 / Cilt: 12 - Sayı: 2

The Organization of Çavuşluk in the Ottoman Empire in the Sixteenth Century

XVI. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Çavuşluk Teşkilatı

Pages
395–420
DOI
—

Abstract

"Çavuş"s that almost existed whole of the Turkish countries from Göktürkler to Ottoman Empire were perfectly institutionalized in The Otlaman Empire. As a group "çavuş"s in Ottaman Empire have been classified under the three main titles in this study: Namely, "Divan-ı Hümâyûn çavuş"s (the "çavuş"s who work in the concil of the State), "Kapıkulu çavuş"s ("military çavuş"s) and, the "çavuş"s of provinces. The "çavuş"s in the Divan-ı Hümâyûn were in charge of application of the protocol. . The experienced "Divan-ı Hümâyûn çavuş"s were named as "gedikli çavuş"s and these were sent to the provinces for keeping track of important duties and isues. . Çavuşbaşı (sergeant major)with the other "çavuş"s(sergeants) were in charge of carying out of the hierarchy in the "Kapıkulu Ocak"s. During the war times, there "çavuş"s were responsible to transfer orders from hinger commanders to the soldiers. The "çavuş"s in the provinces had duties same as "Divan-ı Hümâyûn çavuş's. These were in charge of carying out of protocol in the conçus of the provinces and also helping Beylerbeyi with the works out of the concil of the province.

Özet

Göktürklerden Osmanlı Devletine varıncaya kadar hemen bütün Türk devletlerinde mevcut olan çavuşlar, Osmanlı Devleti'nde kurumlaşarak en mükemmel şeklini almıştır. Osmanlı Devleti'nde çavuşları Divan-ı Hümâyûn çavuşları, Kapıkulu Ocağı'nda görevli çavuşlar ve eyalet ve sancak çavuşları olmak üzere üç başlık altında incelemek mümkündür. Divan-ı Hümayûn'da görevli çavuşlar daha ziyade divan günleri teşrifatçılık yapar ve devlet protokolünün uygulanmasına yardımcı olurlardı. Divan-ı Hümâyûn çavuşlarının tecrübelileri olan gedikli çavuşlar ise devlet için önemli işlerin takibi ve uygulanması için taşraya gönderilirlerdi. Kapıkulu Ocakları'nda işlerin belli bir düzen içerisinde yürütülmesi çavuşbaşı ve onun mahiyetindeki diğer çavuşlar vasıtasıyla olurdu. Bu çavuşlar savaş zamanı orduda emir komuta zincirinin sağlanmasında önemli görevler üstlenirdi. Eyalet ve sancaklarda istihdam edilen çavuşların görevleri Divan-ı Hümayûn'da görevli çavuşlarınkine benzer. Bunlar sancak divanlarında teşrifatçılık yapar ve divan dışındaki işlerin tatbikinde beylerbeyi ve sancak beyine yardımcı olurlardı.