Journals / Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2003 / Cilt: 13 - Sayı: 2

Turkish Personel Names in the District of Artukabad (1455-1520)

Artukabad Kazasında Türk Kişi Adları (1455-1520)

Pages
305–335
DOI
—

Abstract

In this article, the Turkish personal names of the district of Artukabad between the years of 1455-1520 have been taken up based on the tapu-tahrir registers of that period. The total 4550 names of son and 3267 names of father in these registers have been examined analytically in terms of kind, origine and frequency with which they were used. Turkish men recorded in the district of Artukabad have been called with 871 different names, of which 80 % was Arabic origine, 12 % Turkish, 4 % Persian; the remaining 4 % was made up of compound names with these three different origines. The whole of the most used names over 2 % were Islamic names with Arabic origine like Mehmed, AIi, Ahmed. These names were certainly given after the names of prophets, caliphs and other Islamic prominent people. While Turkish and Persian names were frequently given, the names reflecting old Turkish religious beliefs and customs, administrative-military titles and terms, names referring to good wishes, names of historical prominent people, names of geography and celestial bodies, names of profession, animal and mine and so on were also used commonly.

Özet

Bu makalede 1455-1520 yılları arasında Artukabad kazası Türk kişi adları, dönemin tapu-tahrir defterlerine, dayalı olarak ele alındı. Bu defterlerdeki toplam 4550 oğul adı ile 3267 baba adı tür, köken ve sayı bakımından analitik olarak incelendi. Artukabad kazasında Türk erkekleri toplam 871 ayrı adla çağrılıyordu. Bunların yaklaşık % 80'i Arapça, % 12'isi Türkçe, % 4'ü Farsça, kalan % 4'lük kısım da bu üç ayrı kökenden oluşan çoklu isimlerden meydana gelmekteydi. % 2'in üzerinde en çok kullanılan adların tamamı Mehmed, Ali, Ahmed gibi Arapça kökenli İslâmî isimlerdi. Bu adlar, kesinlikle peygamber, halife ve diğer İslam büyüklerinin adlarından alınmıştı. Türkçe ve Farsça kökenli adlar verilirken ise eski Türk dinî inanış ve gelenekleri yansıtan isimler; idarî-askerî unvan ve terimler; iyi dilek ve temenniler ifade eden adlar; tarihî şahsiyet isimleri, gök cisimleri ve coğrafya isimleri; meslek, hayvan ve maden adları gibi ad gruplarındaki isimler yaygın olarak kullanıldı.