Journals / Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2003 / Cilt: 13 - Sayı: 1
Founding, Development and Functions Town of Çemişgezek
- Pages
- 21–48
- DOI
- —
Abstract
Çemişgezek is a town of Tunceli, situated in the upper Euphrate region in Eastern Anatolia. Settlements of Çemişgezek include 1,25 km2. The most important stream crossing the plain is the stream Tahar. Population of Çemişgezek is limited in a proper level during history. The most important reason of this case is that, economical activities and especially agricultue are limited by geomorphologic characreristics. The population of the city has increased (1945 and 1985) continously, after establishment of republic. The settlement area is not suitable for development of the city. The settlement of the city is limited by Gediktepe in east, Stream Deliteccal in north and Stream Tahar in west. Urban Functions of Çemişgezek are in that manner mainly; Çemişgezek has an effective area on its surrounding due to administrative and cultural functions, while it has a limited effective area due to social functions. Town of Çemişgezek has an important effective area on contryside due to trade functions. But, the town is under effect of Elazığ, mostly.
Özet
Çemişgezek, Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer alan Tunceli iline bağlı bir ilçenin merkezidir. İlçe merkezinin yerleşim alanı yaklaşık 1,25 km2 'dir. Tahar Çayı ilçenin en önemli akarsuyudur. Tarih boyunca kasaba nüfusu belirli bir büyüklükte kalmıştır. Bu durumun en önemli nedeni yüzey şekillerinin ekonomik faaliyetleri ve özellikle tarımı sınırlandırmasıdır. Cumhuriyet' ten sonra ilçe merkezinin nüfusu iki sayım yılı hariç (1945 ve 1985) sürekli olarak artış göstermiştir. Kasabanın kurulmuş olduğu alan yerleşmenin gelişmesi açısından uygun değildir. Yerleşim alanı doğuda Gedik Tepe, kuzeyde Deliteccal Deresi, batıda Tahar Çayı tarafından sınırlandırılmıştır. Bu nedenle tarihten günümüze kasaba yerleşimi çok fazla genişleyememiştir. Çemişgezek'in fonksiyonları ana hatlarıyla şöyledir; idari ve kültürel fonksiyonları bakımından çevresinde etki alanı oluştururken sosyal fonksiyon olarak sınırlı bir etki alanına sahiptir. Ticari fonksiyon olarak ilçe merkezi kırsal kesim üzerinde önemli bir etki alanına sahip ancak ilçe merkezi büyük ölçüde Elazığ'ın etkisi altındadır.