Heart at Gazals of Fuzlûlî’s Turkish Divan

Abstract

Fuzûlî who lived in the XVI. century, is one of the greatest poets of Turkish literature. Poet, whose poetries are at the forefront of sensuality, complained of not being known his value in his era, poverty and desolation. Being neglected affected his spirit world very deeply and this situation reflected on his poetry world. He decorated his poetries with his own style and his delicate dreams. “Gönül” concept subject to this study is evaluated as the source of human and divine love at Fuzûlî Divan. Poet in his Divan wrote different couplets composed of heart, and used metaphors and poetic themes about the word of heart. The heart approached as a second lover with the ways of isolation and diagnosis at Fuzûlî Divan cries like a lover, sheds bloody tears and looks for trouble and sadness, and likes having pain. This sense can be augmented. Moreover, the definition of different sources, the views of scientists about the concept, heart concept according to Sufis, classical literature poets’ couplet examples related to the concept and the reason of using the word in poet’s Divan have been tried to be explained with giving examples of couplets.

Özet

Fuzûlî XVI. yüzyılda yaşamış, Türk edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. Şiirlerinde duygusallığı ön planda tutan şair, devrinde kıymetinin bilinmemesi, yoksulluk ve kimsesizlikten şikâyet etmiştir. Bu ilgisizlik şairin ruh dünyasını derinden etkilemiş ve bu durum onun şiir dünyasına da yansımıştır. Fuzûlî, şiirlerini kendine has üslubuyla ve ince hayallerle süslemiştir. Bu çalışmaya konu olan “gönül” kavramı Fuzûlî Divanı’nda beşerî ve ilahi aşkın kaynağı olarak işlenmiştir. Şair divanında gönül etrafında şekillenmiş çeşitli beyitler kaleme almış ve gönül kelimesi ile ilgili olarak çeşitli mecaz ve mazmunlar kullanmıştır. Fuzûlî Divanı’nda tecrit ve teşhis yoluyla âdeta ikinci bir âşık olarak ele alınmış olan gönül de tıpkı âşık gibi ağlar, kanlı gözyaşı döker, dert ve üzüntüyü arar, acı çekmekten hoşlanır. Bu anlam ilgileri çoğaltılabilir. Çalışmada, gönül kavramının çeşitli kaynaklardaki tanımı, bilim insanlarının kavram ile ilgili görüşleri, sufilere göre gönül kavramı ve klasik edebiyat şairlerinin kavramla ilgili beyit örnekleri verildikten sonra Fuzûlî divanında gönül kavramının hangi münasebetlerle kullanıldığı örnek beyitlerle açıklanmıştır.