Turkey-Iran Border In The Second World War And Persian Soldiers Took Refuge In Turkey

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞINDA TÜRKİYE-İRAN SINIRI VE TÜRKİYE’YESIĞINAN İRANLI ASKERLER

Abstract

Turkey-Iran border has been given a structure that gives more importance to refugeetransitions and trade cooperation with various agreements made before the Second WorldWar. Some migration movements resulting from Turkey's positive attitude for asylumseekers from Iran, within a program and according to the international law, lasted until theSecond World War. Although Iran declared its neutrality in the Second World War, someIranian soldiers took refuge in Turkey as a result of occupation by the Soviet-British armies.Iranian soldiers appreciating Turkey’s friendly attitude in Iranian border stayed as a guestfor a while in Turkey. This study examined various documents describing security measuresand cooperation developed by Turkey over the Iranian border before and during the SecondWorld War. In addition, it investigated Iranian soldiers who took refuge in Turkey as well asa letter of thanks in archival documents providing information about the Iranian border ofTurkey.

Özet

Türkiye-İran sınırı, İkinci Dünya Savaşı öncesinde yapılan çeşitli anlaşmalar ile nüfusgeçişleri ve ticari işbirliğine daha fazla önem veren bir yapıya kavuşturulmuştur. Türkiye’ninİran’dan gelen sığınmacılar için bir program dâhilinde ve devletler hukukuna göregeliştirdiği olumlu tavrı sonucunda oluşan bazı göç hareketleri, İkinci Dünya Savaşına kadarsürmüştür. İran’ın, İkinci Dünya Savaşında tarafsızlığını ilan etmesine rağmen, Sovyet İngiliz orduları tarafından işgal edilmesi neticesinde, dağılan İran ordusundan bir kısım askerde Türkiye’ye sığınmıştır. Türkiye’nin İran sınırında ortaya koyduğu dostça yaklaşımateşekkür eden İranlı askerler, bir müddet Türkiye’de misafir olarak kalmışlardır. Bu çalışma,İkinci Dünya Savaşı öncesi ve savaş sırasında, Türkiye’nin, İran sınırında geliştirdiğigüvenlik ve işbirliği tedbirlerini anlatan birkaç belge ışığında ele alınmıştır. AyrıcaTürkiye’ye sığınan İranlı askerler ile Türkiye’nin İran sınırı hakkında bilgi veren arşivbelgelerinde mevcut bir teşekkür mektubu incelenmiştir.