ARİSTOTELES'TE TRAGEDYA VE ETİK: POETIKA ÜZERİNE NOTLAR

Özet

Bu yazı Aristotelesin tragedya hakkındaki görüşlerini onun ahlak felsefesi açısından ele almayı amaçlıyor. Makalenin temel savı şu şekilde ifade edilebilir: Poetikadaki biçimsel tragedya analizi, büyük ölçüde, ahlak felsefesinde ortaya konmuş olan içeriksel bazı önkabullere dayanmaktadır ve ancak bu önkabullerden hareketle sistematik olarak anlaşılabilir. Yazı dört ana bölümden oluşuyor. İlk olarak, Aristotelesin Poetikada Platona karşı yürüttüğü örtük polemiğin ana hatlarına bakacağız. Ardından, Platon tarafından reddedilen trajik ihtimali (yani iyi veya erdemli bir insanın kendi yapıp etmeleri sonucunda mutsuzluğa sürüklenmesi veya felakete uğraması ihtimalini), Aristotelesin neden ve hangi zeminde ciddiye aldığını tartışacağız. Bir sonraki durağımız ise hamartia veya trajik hata kavramı. Bu kavramın analizi, Aristotelesin yalnızca Platonla değil, fakat aynı zamanda trajik yazarların dünya görüşleriyle de eleştirel bir diyalog sürdürdüğünü görme fırsatı sunacak bize. Nihayet, acıma ve korku duygularını ele alarak, trajik duyguların pratik önemini, onların hem ahlaksal öğrenme süreçleriyle hem de yurttaşlıkla ilişkisi tartışacağız. Böylelikle Poetikanın politik içerimlerini ve daha özel olarak Aristotelesin tragedya ve demokrasi ilişkisine dair ne söylüyor olabileceğini irdeleyeceğiz.

Abstract

This essay is meant to explore Aristotle s views on tragedy from the standpoint of his ethics. The guiding claim is that the so-called formalanalysis of tragedy in Aristotle s Poetics in fact extensively draws onsubstantive presuppositions grounded in ethical theory, and therefore can be systematically understood against the background of the latter. The essay has four parts. The first part outlines Aristotle s response to Plato s criticism of poetry in general. Then, we closely look at the ethical grounds on which Aristotle takes the tragic possibility seriously, a possibility which is consistently rejected by Plato: how is it possible for a good or virtuous person to fail in living well? Our next stop is the concept of hamartia, the error or mistake that brings the tragic hero to a disastrous end. The analysis of hamartia will allow us to state that Aristotle takes a critical stance not only on the Platonic outlook, but also on the worldview of the tragic poets as well. Finally, turning to pityand fear , we discuss the practical significance of tragic emotions, their relation to ethical learning and citizenship, thereby prying into the political implications of Poetics as well as what Aristotle might have to say about the relationship between tragedy and democracy.