HUMANISM, THEOCENTRISM AND JACQUES MARITAIN

Abstract

Since the beginning of 20th century, the different and even contrary notions of humanism in western thought have turned the question of what is humanism into an open discussion among western humanist thinkers. A typical example for this is the claim of theocentric humanism of Jacques Maritain , new Thomist French philosopher. In his theocentric humanism, Maritain reinterprets, by referring to the divine essence of man, such ideas like centrality of man, man’s self-reliance, value and dignity of man, human freedom, humanitarianism and importance of human reason, all of which take place in humanist tradition of thought. To him, the concept of man needs to be re-evaluated from a holistic perspective including two dimensions of human existence, natural and supernatural. This paper attempts, on the one side, to make it clear the nature of debate on the definition of humanism through making a distinction between descriptive and normative definitions of humanism, and on the other side, tries to describe the understanding of Maritain’s theocentric humanism defined in a normative way and then to consider it on the base of three criteria: (1) relationship between man and god in humanism, (2) the connection of humanism to humanitarianism, and (3) ideal of free thought for humanism

Özet

Yirminci yüzyılın başından bu yana Batı düşüncesinde ortaya çıkan farklı ve hatta birbirine zıt görünen hümanizm anlayışları, Batılı hümanist düşünürler arasında hümanizm nedir sorusunu açık bir tartışmaya dönüştürmüştür. Bu durumun tipik bir örneği, yeni Thomist Fransız filozof Jacques Maritain'ın hümanizminde, hümanist düşünce geleneği içinde yer alan insan merkezlilik, insanın kendine güveni, değeri, onuru, özgürlüğü, insancıllık ve aklın önemi gibi düşünceleri insanın tanrısal özüne atıfta bulunmak suretiyle yeniden yorumlamaktadır. Ona göre, insan kavramı insan varoluşunun doğal ve doğaüstü iki boyutunu da içeren bütüncül bir perspektiften yeniden değerlendirilmelidir. Bu makale bir yandan deskriptif ve normatif hümanizm tanımları arasında bir ayrım yaparak hümanizmle ilgili tanım tartışmasının mahiyetine bir açıklık getirmeyi denemekte öte yandan da Maritain'in normatif karakterli teosentrik hümanizm anlayışını betimlemeye ve üç kriter temelinde değerlendirmeye çalışmaktadır: (1) hümanizmde insan ve tanrı ilişkisi, (2) hümanizmin hümaniteryanizm ile bağlantısı; ve (3) hümanizmin hür düşünce ideali