FROM PARMENIDES TO YOUNG SOCRATES: BE CAREFUL NOT TO HAVE A STIFF NECK!

Abstract

In Parmenides, one of the late dialogues of Plato which is seen as the toughest in terms of following the arguments, conveys a legendary conversation between old Parmenides, his disciple middle-aged Zeno and young Socrates. The answer to the question whether it was possible for such a meeting to happen in Athens is still controversial. In a neglected part of the dialogue, Parmenides tells young Socrates that if one denies the existence of the forms of things, and does not assign one form for each being, there will not be a place to turn his/her head/mind (dianoia), and the opportunity to carry the discussion (dialegesthai) on will be long gone. He says that this one will not know what to do with philosophy and advises Socrates to exercise and train himself/herself in matters which seems useless and is called empty rhetoric by the majority―otherwise the truth would slip out of hand. This humble work aims at reading this very part of the dialogue not only as an argument that proves the existence of the forms, but also as an important passage that expresses the conditions for the possibility of philosophizing and makes hidden references to Parmenides’ poem On Nature.

Özet

Platon’un geç dönem diyaloglarından olan ve düşüncenin akışını takip etmek bakımından ―mythos’larla bezeli olmamasından olsa gerek― en zor eserlerinden addedilen Parmenides, yaşlı filozof Elealı Parmenides, orta yaşlı öğrencisi Zenon ve henüz çok genç olan Sokrates arasında Atina’da geçtiği rivayet edilen bir konuşmayı aktarır. Gerçekleşmesinin mümkün olup olmadığı epey tartışmalı olan bu diyalogun çok da üzerinde durulmayan bir noktasında Parmenides genç Sokrates’e biçimlerin ya da formların (eidos ya da idea) varlığı kabul edilmez ve varolanların her birine bir biçim atanmazsa başın/zihnin (dianoia) döndürüleceği bir yer olmayacağını, tartışma (dialegesthai) imkânının elden kaçacağını, dolayısıyla da felsefeyle ne yapılacağının bilinmeyeceğini söyler ve ona çoğunluğun yararsız ve lakırtı gördüğü meselelerle de alıştırma yapmasını öğütler―aksi takdirde hakîkat elden kaçacaktır. İşbu mütevazı çalışma, söz konusu parçayı yalnızca biçimlerin varlığına ilişkin bir delil olarak değil, ama aynı zamanda felsefe yapmanın imkân koşulunu ortaya koyan ve Parmenides’in ünlü şiiri Doğa Hakkında’ya göndermeler yapan önemli bir pasaj olarak okumak niyetindedir.