THE PLACE AND POSSIBILITY OF ETHICS IN PRESOCRATIC PHILOSOPHY

Abstract

The term “Presocratic philosophy” is used specifically for philosophers who preceded Socrates such as Thales, Anaximandros, Anaximenes, Pythagoras, Heraclitus, Parmenides, Empedocles, and Democritus. This period is considered to be the first time when philosophers and philosophy emerged, because the thinkers or philosophers mentioned above discussed the problems with a rational reflection and a rational argument, in contrast to the poets like Homer and Hesiod. As Barnes put it, these thinkers, in the way we would call them the first philosophers, produced arguments based on evidence and reason, rather than on the divine and superhuman dogmas and uncontested myths. For this reason, Barnes also sees them as “the first empirical scientists”. Of course, before Barnes, Aristotle makes a similar description of these philosophers, for example he has named Thales as the founder of the philosophy of nature. These philosophers are particularly interested in nature in such a way as to comply with these characterizations. In addition, they make philosophical evaluations in the fields of cosmology, astronomy, geometry, ethics, etc… When we look at the historical investigations of these philosophers, we see that “ethics” is not the subject of a special investigation in the evaluations of historians of philosophy. The main reason for this is that we start the philosophical study of ethics with Socrates and think that presocratic philosophers did not say much about ethics. In the face of this dominant and widespread acceptance, Barnes, Kahn and Laks have been exceptions and the these historians of philosophy made ethics of this period a subject of discussion. The subject of this study will be the place and the possibility of ethics in presocratic philosophers by paying attention to these thinkers.

Özet

“Sokrates öncesi felsefe” terimi özel olarak Thales, Anaksimandros, Anaksimenes, Pythagoras, Herakleitos, Parmenides, Empedokles ve Demokritos gibi tarihsel olarak Sokrates’ten önce gelen filozoflar için kullanılan bir terimdir. Bu dönem filozofların ve felsefenin ilk kez ortaya çıktığı dönem kabul edilir, çünkü bu dönemde yukarıda sözünü ettiğimiz düşünürler ya da filozoflar kendilerinden öneki Homeros ve Hesiodos gibi ozanlardan farklı olarak soruşturdukları konuyu akılsal bir refleksiyonla, akılsal bir argümanla ele almışlardır. Barnes’ın belirttiği gibi, bu düşünürler onlara ilk filozoflar diyeceğimiz bir şekilde, onlardan önce karşılaşılan ilahi ve insanüstü dogmalar ve tartışılmamış efsaneler yerine, deliller ve akla dayanan argümanlar ortaya koymuşlardır. Bu nedenle Barnes onları “ilk empirik bilimciler” olarak da görür. Elbette Barnes öncesinde, Aristoteles de bu filozoflarla ilgili benzer bir nitelendirmeyi yapar, örneğin Thales’i doğa felsefesinin kurucusu olarak adlandırır. Söz konusu filozoflar bu nitelendirmelere uygun düşecek bir şekilde özel olarak doğayla ilgilenirler. Bunun yanında kozmoloji, astronomi, geometri, etik v.b. alanlarda da felsefi değerlendirmeler yaparlar. Bu filozoflara yönelik tarihsel incelemelere baktığımızda ise, felsefe tarihçilerinin değerlendirmelerinde de “etik” özel bir soruşturma konusu yapılmaz. Bunun temel nedeni ahlakın felsefi incelemesi olan etiği Sokrates ile başlatmamız ve Sokrates öncesi filozofların etik konusunda pek bir şey söylemediklerini düşünmemizdir. Bu hakim ve yaygın kabul karşısında Barnes, Kahn ve Laks kimi istisnalar olmuş, bu felsefe tarihçileri kısa da olsa bu dönemin etiğini bir tartışma konusu yapmışlardır. Bu çalışmanın konusu da bu tarihçilere dikkatle Sokrates öncesi filozoflarda etiğin yeri ve imkanı olacaktır.