AN INQUIRY INTO THE POSSIBLE BOUNDARIES OF CHANGE IN THE PHILOSOPHY OF HERACLITUS

HERAKLEİTOS FELSEFESİNDE DEĞİŞİMİN OLASI SINIRLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Heraclitus’ thought of change has been effective in philosophy since Ancient Ages. However the claim that everything is unceasingly changing makes the knowledge impossible unless these changing things are limited in a boundary. The philosophy of Heraclitus is accepted to be materialist. However this is not sufficient in its own regarding how the knowledge is possible with reference to the thought of all material objects change. Therefore, first of all, the logos concept of Heraclitus is to be out of the changing things and is to be taken as unchanging law determining the whole change. Secondly, the concepts and ideas which are to be closer to the meaning of concept of changing things are needed to be left out of the boundaries of changing things. Leaving concepts and ideas out of the changing things may be understood at first sight as attributing them an idealist unchangable being. However, while drawing boundaries to the changings, if it is started from the idea of that there is a cyclical change in the realm of nature in itself whereas there is newnesses instead of that in the realm of Spirit, and it is claimed that concepts and ideas do not change by staying the same with themselves or do not transform, but being partially or completely forgotten they are renewed by replacing with new concepts or ideas, it will be possible to offer a solution to the problem of the possibility of knowledge against the concept of change in the philosophy of Heraclitus.

Özet

Herakleitos’un değişim düşüncesi Antik Çağdan beri felsefede etkili olmuştur. Ne var ki var olan her şeyin durmaksızın değiştiği iddiası, bu değişen şeylere sınır çekilmediğinde bilgiyi imkânsız kılmaktadır. Herakleitos’un felsefesi materyalist olarak kabul edilmektedir. Ancak bu da bütün maddi nesnelerin değiştiği düşüncesinden hareketle bilginin nasıl mümkün olabileceği konusunda tek başına yeterli değildir. Bu yüzden, ilkin, Herakleitos’un logos kavramının değişen şeylerin dışında bırakılması ve bütün bir değişimi belirleyen değişmez yasa olarak ele alınması gerekmektedir. İkinci olarak da, değişen şeylerin kavramları ve kavram anlamına yakın olmak üzere ideleri, bilginin mümkün olabilmesi için değişen şeylerin sınırlarının dışarısında bırakılmalıdır. Kavramların ve idelerin değişenlerin dışında bırakılması ilk başta onlara idealist bir değişmez varlık atfedilmesi şeklinde anlaşılabilir. Ne var ki değişenlere sınır çizerken doğa alanında kendi içinde döngüsel bir değişimin olduğu ancak tinsel alanda bunun yerine yeniliklerin söz konusu olduğu fikrinden yola çıkıldığında ve kavramlar ve idelerin kendisiyle aynı kalarak değişip dönüşmediği, ancak kısmen ya da tamamen unutulup yerine yeni kavram ve idelerin gelmesiyle yenilendiği ileri sürüldüğünde Herakleitos felsefesindeki değişim kavramı karşısında bilginin nasıl olanaklı olduğu sorununa bir çözüm önermek mümkün hale gelmektedir