“İNSAN MÜZİKAL BİR HAYVANDIR”:PLATON’DAEĞİTİM, AHLAK VESİYASAL DÜZEN ARACI OLARAK MÜZİK

“HUMAN IS A MUSICAL ANIMAL”:MUSIC AS A MEANS OF EDUCATION, ETHICS AND POLITICAL ORDER IN PLATO

Özet

Platon, pedagojik, etik ve siyasal gayelerle müziğe felsefesinde çok önemli bir rol vermiş bir filozoftur. Bununla birlikte bu rol, genelde liberal bir okumayla baskıcı bir siyasal düzen tarafından müziğin araçsallaştırılması üzerindendeğerlendirilmiştir. Platon’un felsefesinde müziğe atfedilen işlevlerin layıkıyla irdelenebilmesi için Antik Yunan müzik anlayışının ne olduğu, nasıl geliştiği ve hangi alanlarla birlikte düşünüldüğü ortaya konulmalıdır. Mousikeyi var eden dinsel, kültürel ve siyasal bağlam belirginleştirildiğinde, bu bağlam içinde Platon’un argümanları daha net biçimde anlaşılabilecektir. Bu bakımdan öncelikle Platon’un insanı ritimden ve uyumdan keyif alıp hareketlerine düzen verebilmesiyle hayvanlardan ayırması önemlidir. İnsan, müzikal bir hayvandır. Müzik, doğrudan onun ruhuna erişebildiği için karakterin biçimlendirilmesinde de önemli olduğu düşünülmüştür. İnsanın iyi bir ahlakla ve yetkin bir yurttaş olarak yetiştirilebilmesi için müzik eğitiminin ayrıntılı biçimde düzenlenmesi gerektiğine inanılmıştır. Özellikle MÖ 5. yüzyılda demokrasiyle birlikte gelişen Yeni Müzik akımının ezgi, ritim ve makamlarda getirdiği yeniliklerin demokrasinin yozlaşmasıyla ilişkili düşünülmesi, Platon’un müzik konusunda sert tedbirlerin alınmasını savunmasında özellikle etkili olduğu söylenebilir. Bununla birlikte tüm yurttaşların müşterek biçimde ve aktif katılımla müzik icra etmesi de Platonik bir ideal olarak karşımıza çıkmaktadır. Yurttaşların birlikte eşgüdüm içinde hareketleri, müzik ile kurulabilmektedir.

Abstract

Plato is a philosopher who has given music a very important role in his philosophy with pedagogical, ethical and political goals. However, this role was generally evaluated by liberal reading through instrumentalization of music by an oppressive political order. In order to examine the functions attributed to music in Plato’s philosophy, it should be revealed what the understanding of Ancient Greek music was, how it developed and which fields it was considered. When the religious, cultural and political context that creates Mousikeis clarified, Plato’s arguments can be clearly understood within this context. In this regard, it is important that Plato separates human from animals by enjoying rhythm and harmony and by arranging their movements. Human is a musical animal. Music is also thought to be important in shaping the character as it can directly access its spirit. It is believed that music education should be organized in detail in order to raise a person with good morality and as a competent citizen. Itcan be said that the New Music movement, which developed with democracy especially in the 5th century BC, was thought to be related to the corruption of democracy in the melodies, rhythms and modes, and it was particularly effective in Plato’s advocacy oftaking harsh measures regarding music. However, it is a Platonic ideal for all citizens to play music jointly and actively. The movements of the citizens in coordination can be established with music.