SUSANNE K. LANGER’IN BİÇİMCİ MÜZİK GÖRÜŞÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

Müziğin içsel yapısını gözeterek gerçekleştirilebilecek bir değerlendirmenin olanaklarıon dokuzuncu yüzyıl müzik eleştirmenlerinden Eduard Hanslick’in müziksel biçimciliğiyle ortaya çıkmıştır. Müziğe dışsal hiçbir öğeyi soruşturmasına dahil etmeyenbiçimci görüş,müziğinetarihsel koşullarane de duygularaişaret etmeksizin değerlendirmektedir. Buna karşın müzikselbiçimcilik, anlamı ve dünyayla kurulan bağı dışarıda bıraktığı gerekçesiyleeleştirilmiş ve bu eleştiriler ışığında çeşitli değişiklikler geçirmiştir.Pekiştirilmiş biçimcilik olarak adlandırılan, duyguların dahil edildiği müzikselbiçimcilik bu değişimin ürünüdür. Bubiçimci müzik görüşünü yirminci yüzyıl filozoflarından Susanne K. Langer’ın felsefesinde ele alındığı şekliyledeğerlendirmek, çalışmamızın temel amacını oluşturmaktadır. Langer’ın biçimci müzik görüşü, duyguları müziğe dışsal değil, içsel ve kurucu öğeler olarak değerlendirir. Bu değerlendirme, duyguların biçimleri ve müziksel biçimler arasındaki benzerlik ileri sürülerek yapılır. Ne var ki bu ileri sürüm, belirsizlikler taşımaktadır. İlkin duygularınkendisi belirsizdir; dolayısıyla onların biçimlerinden söz etmek oldukça güçtür. Bu güçlüğü farklı bir biçim belirlenimiyle aşmayı deneyen Langer’ın müziksel biçimciliği de bu temelde kurulmuştur. Çalışmamızda biçim, sembol, organik biçim, sanat sembolükavramları çerçevesinde, Langer’ın biçimciliğininnasıl oluşturulduğunuaçık kılmaya çalışacağız.Buna koşut olarak, filozofun değerlendirme biçimindeki açmazları serimleyebilmek çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır.

Abstract

The possibilities of an evaluation that can be realized by considering the internal structure of music emerged with the musical formalism of the nineteenth-century music critic Eduard Hanslick. The formalist view of music, which refuses toinclude externalelements in its investigation, evaluates music without pointing to historical conditions or emotions. However, musical formalism has been criticized on the grounds that it excludes meaning and the connection established with the worldand has undergone various changes in the light of these criticisms.Musical formalism, which is called as enhanced formalism, in which emotions are included, is the product of this change. The main purpose of our study is to evaluate this formalist view of music as it was discussed in the philosophy of the twentieth-century philosopher Susanne K. Langer. Langer's formalist view of music takesemotions as internal and founding, not external to music. This evaluation is made by suggesting the similarity between the forms of emotions and musical forms. However, this advanced viewhas some ambiguities. First,emotionsthemselves are uncertain.As such, it is very difficult to discusstheir forms. The musical formalism of Langer, who tried to overcome this difficulty with a different form of determination, was built on this basis. In our study, we will try to make it clear how Langer's formalism wasestablished within the framework of the concepts of form, symbol, organic form, and art symbol. Parallel to this, the second objective of this study is to revealLanger’sdilemmas in the form of assessment.