THE CONCEPT OF CONSCIOUSNESS IN NIETZSCHE: THE RE-INTERPRETATION OF THE FEELINGS OF(DIS)PLEASURE AND PAIN

NİETZSCHE’DE BİLİNÇ KAVRAMI: HAZ(SIZLIK) VE ACI DUYGULARININ YENİDEN YORUMLANMASI

Abstract

Asserting that the values determining the lives of modern human beings originate from nihilism, Friedrich Nietzsche emphasises the necessity of the project of Umwertung aller Werte, translated as ‘the revaluation of values’, in order to eliminate this impact of nihilism. Accordingly, the task of philosophy is the destruction of present values and their reproduction. When we look at Nietzsche’s critique of the concept of consciousness which has assumed too much importance in modern philosophy, we could see that this discussion constitutes one of the most crucial themes of the project of ‘the revaluation of values’. In order to further elaborate and concretise this discussion, this article deals with Nietzsche’s attempt at the reevaluation of the feelings of pleasure, displeasure, and pain, which can be found in his posthumous works. The aim of this article lies in demonstrating that the reevaluation of these feelings is one of the most important components of Nietzsche’s critique of consciousness, in particular, and his project of Umwertung, in general. Also, it is argued that Nietzsche aims not at the complete elimination of consciousness and the said feelings, but at getting rid of the central importance attributed to them.

Özet

Modern insanın yaşamını belirleyen değerlerin nihilizmden kaynaklandığını ileri süren Friedrich Nietzsche, nihilizmin bu etkisinin bertaraf edilebilmesi için dilimize ‘değerlerin yeniden değerlendirilmesi’ olarak çevrilen bir Umwertung aller Werte projesinin gerekliliğine vurgu yapmaktadır. Buna göre, felsefeye düşen görev varolan değerlerin yıkılıp yeniden üretilmesidir. Nietzsche’nin modern felsefede bilinç kavramının kazandığı aşırı öneme yaptığı eleştiriye baktığımız zaman, bu tartışmanın ‘değerlerin yeniden değerlendirilmesi’ projesinin en önemli temalarından biri olduğu görülmektedir. Bu makale, bu tartışmayı daha da detaylandırmak ve somutlaştırmak amacıyla Nietzsche’nin ölümünden sonra basılan eserlerinde karşımıza çıkan haz, hazsızlık ve acı duygularını yeniden yorumlama girişimini ele almaktadır. Bu makalenin amacı, bu duyguların yeniden yorumlanışının, Nietzsche’nin spesifik anlamda bilinç eleştirisini, genel anlamda ise Umwertung projesini oluşturan en önemli unsurlardan biri olduğunu göstermektir. Ayrıca, Nietzsche’nin bilincin ve söz konusun duyguların büsbütün ortadan kaldırılmasını değil, onlara biçilen merkezi önemin bertaraf edilmesini hedeflediği tartışılmaktadır.