Paranasal sinüsler ve etmoid çatının anatomik varyasyonlarının bilgisayarlı tomografi ile analizi

An analysis of the anatomic variations of the paranasal sinuses and ethmoid roof using computed tomography

Ugur TOPRAK, Veysel KAPLANOGLU, Hatice KAPLANOGLU, Alper DİLLİ, Baki HEKİMOĞLU

Abstract

Objective: To determine the Keros classification and asymmetricaldistribution rates of the ethmoid roof and the frequency of anatomicvariations of the paranasal sinuses.Materials and Methods: Paranasal sinus scans of 500 patients obtained using computed tomography were evaluated retrospectively.Measurements were performed using a coronal plan with right-leftcomparison and with distance measurement techniques. The depthof the lateral lamella was calculated by subtracting the depth of thecribriform plate from the depth of the medial ethmoid roof. The results were classified according to their Keros classification. Any asymmetries in the ethmoid roof depth and fovea ethmoidalis configura-tion were examined. The anatomic variations frequently encounteredin paranasal sinuses (pneumatized middle concha, paradoxical mid-dle concha, agger nasi cells, Haller cells, Onodi cells, etc.) were defined.Results: The mean height of the lateral lamella cribriform plate (LLCP) was 4.92±1.70 mm. The cases were classified as 13.4% Keros Type I, 76.1% Keros Type II, and 10.5% Keros Type III. There was asymmetry in the LLCP depths of 80% of the cases, and a configuration asym- metry in the fovea in 35% of the cases. In 32% of the cases with fovea configuration asymmetry, there was also asymmetry in the height of the right and left LLCP. The most frequent variations were nasal septum deviation (81.8%), agger nasi cells (63.8%), intralamellar air cells (45%), and concha bullosa (30%). Conclusion: Using the Keros classification for LLCP height, higher rates of Keros Type I were found in other studies than in our study. The most frequent classification was Keros Type II. The paranasal sinus variations in each patient should be carefully evaluated. The data obtained from these evaluations can prevent probable complications by informing rhinologists performing endoscopic sinus surgery about preoperative and intraoperative processes.

Özet

Amaç: Etmoid çatının Keros klasifikasyonu, asimetrik dağılım oranları ve paranazal sinüslerin anatomik varyasyonlarının sıklığının belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bilgisayarlı tomografisi incelemesi ile 500 olgunun paranasal sinüslerinin görüntüleri retrospektif olarak değerlendirildi. Ölçümler koronal planda, sağ-sol karşılaştırmalı ve mesafeölçüm tekniği ile yapıldı. Medial etmoid tavan yüksekliğinden kribri-form plate yüksekliği çıkarılarak lateral lamella yüksekliği hesaplandı. Sonuçlar Keros klasifikasyonuna göre sınıflandırıldı. Etmoid tavanyükseklik asimetrisi ve fovea etmoidalis şekil asimetrisi araştırıldı. Pa- ranazal sinüslerde sık karşılaşılan anatomik varyasyonlar (pnömotizeorta konka, paradoksal orta konka, Agger nasi hücresi, Haller hücresi,Onodi hücresi, supraorbital hücre, anteriyor klinoid proçes ve unsinat proçes havalanması, maksiler sinüs varyasyonları) tanımlandı. Bulgular: Kribriform plate lateral lamella (LLKP)’nın ortalama yüksekliği 4.92±1.70 mm idi. Olguların %13.4’ ü Keros Tip I, %76.1’i Keros Tip II ve %10.5’i Keros Tip III olarak sınıflandırıldı. Olguların %80’inde LLKP yüksekliklerinde asimetri, %35’inde foveada şekil asimetrisi saptandı. Fovea şekil asimetrisi olan olguların %32’sinde sağ ve sol LLKP yüksekliklerinde de asimetri vardı. En sık nasal septum deviasyonu (%81.8), Agger nasi hücresi (%63.8), intralameller hava hücresi (%45) ve konka bulloza (%30) varyasyonları saptandı. Sonuç: LLKP yüksekliği Keros’ a göre sınıflandırıldığında, diğer çalışmalarda Keros Tip I daha fazla oranda izlenirken, bizde çok daha az oranda izlendi. En sık Keros tip II bulundu. Her olgunun paranazal sinüsleri varyasyon açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Elde edilen veriler, endoskopik sinüs cerrahisi için rinologlara preoperatif ve intraoperatif süreçlerde yol göstererek olası komplikasyonların oluşumunu engeller.