İkinci Doğrulamacılar

Abstract

Background: Demarcation problem seems to be related to the problems of scientific method, progress and activity. And Logical Positivists or the scholars of Vienna Circle held that they have already cleared it up. However, many philosophers and historians of science have still occupied themselves dealing with the so-called demarcation prob- lem, because they ask justly if the principle of verifiability, based on sense experience, of Logical Positivists has ironed it out and they also have searched for whether or not verification on the basis of sense experience is the only kind of verification. Purpose: The purpose of this study is to set forth or inquiry into the ideas of some philosophers of science in 20th century regarding verification criterion or the principle of verifiability, who are in a sense so keen on keeping verification, the characteristics of which is not limited to observation or sense experience like Logical Positivists argued. Methods: Comparison and analysis of the primary sources of the texts and the books of some leading philosophers of science by employing historical method. Findings/Results: There appears to be some other kinds of verifications, such as verification on the basis of paradigms offered by Kuhn and verification on the basis of holism spelled out by Duhem and Quine. Conclusions/Recommendations: In this work, it is to be concluded that verification on the basis of observation or sense experience proposed and defended by Logical Positivists is not the only one, because it seems that there are some other thinkers and philosophers who are verificationists or justificationists who, I am of the opinion that, are to be called as the Second Verificationists.

Özet

Problem Durumu: Sınır çizme sorunu, bilimsel yöntem, bilimsel ilerleme ve bilimsel et- kinliğin doğasıyla ilgili soru(n)larla doğrudan ilgili gibi görünüyor. Mantıkçı Pozitivistler bu sorunu duyu deneyine dayalı doğrulanabilirlik ilkesine dayanarak çöz- düklerini öne sürmüşlerdir. Ne ki, çok sayıda bilim felsefecisi ve tarihçisi sınır çizme so- rununun halen çözülmediğini iddia etmekte ve haklı olarak Mantıkçı Pozitivistlerin duyu deneyine dayalı doğrulama ilkesinin bu sorunu çözüp çözmediğini ve tek doğru- lama türünün duyu deneyine dayalı doğrulama türü olup olmadığını tartışmaktadırlar. Araştırmanın Amacı: Bu çalışma, doğrulamayı devam ettiren, fakat onun niteliğini sade- ce duyu deneyiyle sınırlamayan kimi 20. yirminci yüzyıl düşünürlerinin, Viyana Çevre- si’nin doğrulanabilirlik ölçütüne geri dönüşlerini nesne edinip, içerikleri birbirinden farklı olan başka türden “doğrulama” anlayışları da olduğunu temellendirmeyi amaç- lamaktadır. Araştırmanın Yöntemi: İleri gelen kimi bilim filozoflarının ilk el metin ve kitaplarının ta- rihsel yöntemle çözümlenmesi ve karşılaştırılması. Bulguları ve Sonuçları: Kuhn’un öne sürdüğü paradigmalara dayalı doğrulama anlayışı ile Duhem ve Quine’ın öne sürdüğü bütüncülüğe dayalı doğrulama türü gibi farklı tür- den doğrulamalama anlayışlarının da olduğu açığa kavuşturulmuştur. Öneriler: Bu çalışmada, Mantıkçı Pozitivistlerin öne sürdüğü ve savunduğu gözlem ya da duyu deneyine dayalı doğrulama anlayışının tek doğrulama türü olmadığı; İkinci Doğrulamacılar olarak da adlandırabileceğimiz, kimi başka doğrulamacı düşünürlerin de olduğu dikkate alınmaya değerdir.