Assessing the Reliability and Validity of the Turkish Version of the Stages of Concern Questionnaire

Abstract

Problem Durumu: Hızla gelişen teknoloji ve ihtiyaçlar, eğitim alanındaki değişimleri zorunlu kılmaktadır. Değişimi gerçekleştiren lider grupdaki bireylerin hedefi eğitim sistemimizi geliştirmek olmakla birlikte, değişime maruz kalacak olan diğerlerinin yenilikler hakkında kaygıları olması beklenen bir durumdur. Özellikle İnternetle ilişkili teknolojilerdeki hızlı gelişmeler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin eğitim sistemlerinde artan oranlarda kullanılmaktadır. Fakat eğitmenlerin internet destekli teknolojilere alışkın olmaması ve internet teknolojilerini yeterince kullanamaması, beraberinde bazı problemler getirmektedir. Yapılması gereken şey, eğitmenlerin kaygılarını belirleyerek bu kaygıları ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar yapmaktır. Eğitim alanında yapılan yeniliklere yönelik kaygıları belirlemek amacıyla Kaygı Evreleri Anketi (KeA) hazırlanmıştır. Kaygı evreleri kavramı; bir bireyin bir yenilikle ilk karşılaştığı andan itibaren o yenilik hakkında detaylı bilgi sahibi olup sorunsuz şekilde kullanmaya başlamasına kadar olan süre zarfında geçirdiği evreler olarak tanımlanmaktadır. Yedi kaygı evresi sırasıyla şöyle isimlendirilmektedir: (0) farkında olma, (1) bilgi edinme, (2) kişisel, (3) organizasyon, (4) etkileme, (5) işbirliği ve (6) yeniden odaklanma. Eğitmenlerin eğitim alanındaki bir yenilikle karşılaşması durumunda bu evrelerden geçtiği kabul edilmektedir. KeA birçok araştırmada kullanılmış olan bir anket olmasına rağmen, gelişmekte olan ülkelerde ve farklı bir kültür ve eğitim ortamında kullanılması durumunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasının tekrar yapılması gerekmektedir. Araştırmanın Amacı : Bu çalışmanın amacı, problem durumunda belirtilen gerekçelerden hareketle, Kaygı Evreleri Anketi’ni Türkçe’ye uyarlayarak, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmaktır. Araştırmanın Yöntemi : Bu çalışmanın örneklemini Türkiye’deki bir üniversitenin sekiz fakültesinde görev yapan 186 bayan ve 435 erkek olmak üzere 621 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Örneklemin %30’u yardımcı doçent, %25’i doçent ve %45’i profesör ünvanına sahiptir. Ölçeğin uyarlama çalışması için önce KeA araştırmacı tarafından Türkçe’ye çevrilmiştir. Daha sonra, çevirideki tutarlılığı test etmek amacıyla, alanında uzman yurtdışında görevli bir öğretim üyesinden (İngilizce’yi çok iyi derecede bilen) ölçeğin tekrar İngilizce’ye çevrilmesi istenmiştir. Ölçek, kapsam geçerliğini incelemek amacı ile ölçme ve değerlendirme alanında çalışan iki profesör tarafından gözden geçirilmiştir. Alınan görüş ve öneriler doğrultusunda ölçekte gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Ölçekte yer alan35 madde, öğretim üyelerinin online teknolojiler hakkındaki kaygılarını belirlemektedir. Ölçeğin faktör yapısını incelemek amacı ile yinelemeli temel faktör analizi (YTFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Ölçeğin güvenirliğini incelemek amacı ile Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Ölçekte bulunan 7 evrenin 4’ünde cronbach alpha güvenirlik katsayıları (