Türkiye’de ailenin sosyo-ekonomik özelliklerinin eğitime katılım üzerinde göreli etkisi

The relative effects of family socio-economic characteristics on participation in education in Turkey

Abstract

Problem Statement: In the last half of the century, the discrepancy in primary school graduation between the developed and developing countries has continually narrowed, while the discrepancy in the rates of secondary completion have widened. Debates on policies and analyses are on the worldwide increase in order to determine and prevent the impediments to increasing school participation rates at the post-compulsory education stages. According to the results of related research, there is a strong relationship between children’s participation in education and their family’s socio-economic variables. Parents’ level of education and family income are stated to be significant variables in participation in education and to correlate strongly with other socio-economic variables. Purpose of Study: This study aims to determine the effect of family variables, which play a role in school attendance among the population between the ages of 15-18 by gender and place of residence. Methods: This study is of an analytical nature. The dependent variable for the analytical data analysis is binary and cross-sectional. For the nature of the data, the Binary Logistic regression was employed to analyze the nature of the effect of independent variables on the dependent variable. The dependent variable in this research is the student. The independent variables are the father’s level of education, mother’s level of education, size of the household, and level of income. Findings and Results: Parents’ level of education, household size, and level of income are variables, which affect children’s participation in education. However, there are differences in the effects of the family variables in the child attending school. For example, the father’s level of education shows the highest effect and the level of income shows the lowest effect. The family variables have a particularly high effect on girls’ participation in education. It can be said that the positive developments in the family variables play an important role in girls going to school. The parents being elementary school graduates show the maximum effect in the child’s attendance to school. The size of the household being 4 or fewer members has a marginal effect on the child going to school. Similarly, middle income has a marginal effect on the child’s participation in education.Conclusions and Recommendations: It can be said that negative conditions have a negative effect on girls’ education particularly. Improvements in these conditions play an important role in girls going to school.

Özet

Problem Durumu: Bilgiye dayalı ekonomi ve insan haklarına dayalı gelişme eğilimleri eğitimi kalkınmanın anahtar rolü haline getirmiştir. Son yarım yüzyılda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki ilköğretim tamamlama farkı giderek azalırken, ortaöğretimi tamamlama farkı ise giderek artmıştır. Bunun içindir ki ortaöğretim Herkesi İçin Eğitim çabalarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Zorunlu öğretim sonrası eğitim kademelerinde okullaşma düzeyinin artırılması için engelleyici faktörlerin belirlenmesi ve önleyici politikaların geliştirilmesi için dünya çapında artan bir biçimde politika tartışmaları ve analizler yapılmaktadır. Yapılan çalışmalarda okulu terk etmeyi etkileyen faktörlerin birçoğunun uluslararası düzeyde benzerlik gösterdiği belirtilmekle birlikte birçok faktörün ise ülkelere özgü olduğu hatta ülke içinde cinsiyet, bölge ve yerleşim yerine göre farklılık gösterdiği belirtilmektedir. Yapılan ilgili çalışmalarda anne-baba eğitim düzeyi ve gelirin eğitime katılımda önemli değişkenler olduğu ve diğer sosyo ekonomik değişkenlerle yüksek düzeyde bir korelasyon gösterdiği belirtilmektedir. Genç nüfus yapısına sahip Türkiye’de bölge, cinsiyet, yerleşim yeri düzeyinde önemli eğitim eşitsizliklerinin olması zorunlu öğretim sonrası eğitim kademelerinde okullaşmayı artırmak için kapsamlı politikalara geliştirilmesini gerektirmektedir. Eğitime katılımda etikli ailesel değişkenlerin belirlenmesinin uygulanan eğitim politikalarının sonuçlarını görebilme, geliştirilecek eğitim politikalarında ailesel dinamikleri dikkate almada ölçülebilir ve karşılaştırılabilir ham ve işlenmiş veri sağlama açısından önemli olacağı düşünülmektedir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışma; cinsiyet ve yerleşim yerine (kır-kent) göre 15–18 yaş arası nüfusun öğrenci olmasında rol oynayan ailesel değişkenlerinin (anne/babanın eğitim düzeyi, hanehalkı büyüklüğü, gelir düzeyi) göreli etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın Yöntemi: Bu çalışma, Devlet İstatistik Enstitüsü 2005 Hanehalkı Bütçe Anketi Sonuçları ile elde edilen ham verilere dayanarak yapılmıştır. Araştırmada bağımlı değişken olarak “öğrenci olma (öğrenci)” alınmıştır. Bağımlı değişken ikili ve kesiklidir (öğrenci (1)/öğrenci değil (0)). Bu çalışma; 15–18 yaş arası nüfusu kapsamaktadır. Bu çağ nüfusun belli bir eğitim kademesine göre öğrenci olma durumu dikkate alınmamıştır. Bağımsız değişkenler ise, babanın eğitim düzeyi, annenin eğitim düzeyi, hanehalkı büyüklüğü ve gelir düzeyi alınmıştır. Bağımlı değişken üzerinde bağımsız değişkenlerin etki durumlarını belirlemek için iki aşamalı Binary Logistic Regresyon modeli denenmiştir. Modelin ilk aşamasında babanın eğitim düzeyi, annenin eğitim düzeyi, hane halkı büyüklüğü ve gelir düzeyi değişkenlerinin her birinin bağımlı değişken üzerindeki tek başına etkisi belirlenmiştir. Modelin ikinci aşamasında ise etkili her bir bağımsız değişkenin alt kategorilerinin bağımlı değişken üzerindeki göreli etkisini belirten katsayılar (Exp(B)) belirlenmiştir. Bağımlı değişken üzerinde bağımsız değişkenlerin alt kategorilerinin etki durumları (Exp(B)) incelenerek “eşik” etkileri yorumlanmıştır. Bağımlı değişken üzerinde alt kategorilerin etki durumlarının yorumlanmasında; Anne/babanın eğitim düzeyinde “mezun değil”, hanehalkı büyüklüğünde “ 8 ve daha fazla kişi” ve gelir düzeyinde ise “alt gelir” referans değer olarak alınmıştır. Bağımlı değişken üzerinde bağımsız değişkenlerin etkili olup olmadığı P