Duygusal taciz ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması ve psikometrik özellikleri

The psychometric qualities of the Turkish version of emotional abuse questionnaire

Abstract

Problem Statement: Emotional abuse in intimate relationships is a serious problem that might have devastating consequences for individuals who are subjected to it. Therefore, assessment of emotional abuse is critical for the identification, recognition, and study of this important problem in romantic relationships. Purpose of Study: The purpose of this study is to translate and validate the Emotional Abuse Questionnaire (EAQ) in Turkish culture. Methods: Participants of this study included 95 college students. The EAQ was translated from English to Turkish with forward and reverse translation methods. In order to test the factor structure of each EAQ subscale (isolation, degradation, sexual abuse and property damage), principle component analysis was performed. The Dyadic Adjustment Scale was used to establish the validity of the criteria used. In order to control for social desirability, the short-version of the Marlowe-Crowne Social Desirability Scale was used. Results: Examination of scree plot and initial analyses and communality scores for the EAG isolation and degradation subscales indicated that onefactor solutions were appropriate. The results yielded that a seven-item, one-factor solution best represents the sexual abuse subscale. Finally, a seven-item, one-factor solution emerged for the property damage subscale. Internal consistency and test-retest reliabilities suggest that the Turkish version of the Emotional Abuse Questionnaire has high internal coherence and high temporal stability. These reliability scores are comparable to those of the original version. The validity of the criteria for the Turkish EAQ was evaluated against the Dyadic Adjustment Scale. As hypothesized, Turkish EAQ scores were negatively correlated with scores on the Turkish Dyadic Adjustment Scale. Conclusion and Recommendations: The results of this study indicated that the EAQ’s isolation, degradation, and property damage subscales are applicable to the Turkish culture. The sexual abuse subscale, on the other hand, did not demonstrate sufficient validity to justify its use in Turkish culture among university students. Consequently, the validity of this subscale should be further studied in diverse samples, including married couples.

Özet

Problem Durumu: Romantik ilişkilerde taciz evrensel olarak gözlemlenen bir sorundur. İlişkilerde taciz, fiziksel zarar verme şeklinde olabileceği gibi sözlü taciz, üstünlük kurmaya çalışmak, kontrol altına almak, alay etmek, aşağılamak ya da fiziksel zarar vermekle tehdit etmek şeklinde de kendini gösterebilir. Duygusal taciz, farklı araştırmacılar tarafından çeşitli şekillerde tanımlansa da, bazı ortak yönler belirlenmiştir. Genel olarak duygusal taciz, karşı tarafta duygusal hasar yaratma amacıyla zorlayıcı, caydırıcı davranışlar ve baskı uygulamak olarak tanımlanır. Duygusal taciz konusu son dönemlerde çalışılmaya başlanmış; ilişkilere ve bireylere verdiği zararlar açısından incelenmiştir. Duygusal taciz, psikolojik taciz, sözel taciz, psikolojik eziyet ve psikolojik saldırı gibi kavramlarla da betimlenmiştir. Duygusal taciz ciddi bir sorundur ve tacize uğrayan bireylere gerek fiziksel gerekse psikolojik olarak zarar vermektedir. Bu bağlamda, ilişki sorunlarının önemli bir göstergesi olan duygusal tacizin yapısı ve özelliklerinin Türk kültüründe ortaya konması gerekmektedir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı ilişkilerde duygusal taciz boyutlarını ve düzeylerini belirlemek üzere Duygusal Taciz Ölçeğini Türkçe’ye uyarlamak ve ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültüründe test etmektir. Araştırmanın Yöntemi: Duygusal Taciz Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına 82 kadın (%86) ve 12 (%14) erkek olmak üzere toplam 95 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların en genci 18, en yaşlısı 28 olmak üzere yaş ortalaması 20.58’dir (Ss=1.94). Ölçeğin Türkçe’ye çevirisinde ters çeviri yöntemi kullanılmıştır. Özgün maddeler öncelikle ilk yazar tarafından Türkçe’ye çevrilmiş; daha sonra bu Türkçe maddeler ikinci yazar tarafından yeniden İngilizceye çevrilmiştir. Daha sonra, bu ikinci çeviri özgün maddelerle karşılaştırılmıştır. Buna ek olarak, Türkçe maddeler cümle yapısı, anlam ve kültürel uygunluğu konusunda incelenmiş ve fikir birliğine varılmıştır. Ayrıca, Türkçe maddeler, İngilizce ve Türk Dili öğretim üyelerine gösterilerek ölçeğin anlaşılırlığı açısından görüşleri alınmış ve gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Duygusal Taciz Ölçeğinin benzer ölçekler geçerliğini incelemek amacıyla Çift Uyum Ölçeği (Fışıloğlu ve Demir, 2000) kullanılmıştır. Varılan sonuçların sosyal beğenilirlik kaygısından etkilenmediğini doğrulamak amacıyla Marlowe – Crowne Sosyal Beğenirlik Ölçeği (Ural ve Özbirecikli, 2006) kullanılmıştır. Bu ölçekler, araştırmaya katılmaya gönüllü üniversite öğrencilerine uygulanmıştır. Veriler öğrencilerden doğal sınıf ortamında, araştırmacı tarafından tek oturumluk uygulamalarla toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilere araştırmanın amacı ve yapılan uygulamayla ilgili bilgi verilmiştir. Veri toplama işlemi bitirildikten sonra elde edilen veriler uygun istatistiksel işlemlerin yapılabilmesi için hazır hale getirilmiştir. Duygusal Taciz Ölçeği geçerlik çalışmaları kapsamında, yapı geçerliği faktör analizi ile incelenmiştir. Benzer ölçekler geçerliğinde, Duygusal Taciz ile Çift Uyum Ölçekleri’nden alınan toplam puanlar arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanarak bulunmuştur. Duygusal Taciz Ölçeği’nin değerlendirilmesi kapsamında, Cronbach-alfa katsayısı ve madde toplam korelasyonları hesaplanmıştır. Ayrıca ölçeğin kararlılık katsayısını bulmak amacıyla ölçek aynı katılımcı grubuna 20 gün içerisinde iki defa uygulanmış, ve bu iki uygulamada alınan sonuçlar Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılarak karşılaştırılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemede, aynı yapıyı ya da niteliği ölçen değişkenleri biraraya toplayarak ölçülen değişkenleri az sayıda faktör ile açıklamayı amaçlayan temel bileşenler analizi uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmasında benzer ölçekler geçerliği de uygulanmıştır. Çift Uyum Ölçeği kullanılarak gerçekleştirilen ölçüt geçerliği çalışmasında, Pearson korelasyon katsayısı .45 (p