Öğretim üyelerinin akademik etkinliklere ilişkin görüşleri

Serkan ÇANKAYA, Hatice Ferhan ODABAŞI, Serkan İZMİRLİ, Zeynel Abidin MISIRLI, Mehmet FIRAT, Adile Aşkın KURT, Işıl Kabakçı YURDAKUL

Abstract

Problem Statement: Providing an integrated viewpoint to academic activities related to instruction, research, community service, and administration and determining academicians' views on these academic activities will contribute to the development and improvement of the profession of academicians.Purpose of Study: The purpose of this study is to examine academicians' views on academic activities in terms of various variables.Method: The study was conducted with the use of singular and relational survey methods, and the study group included 124 faculty members teaching at a university in Eskişehir in the academic year 2008-2009. The research data were collected via a 38-item "Questionnaire for Determining Views on Academic Activities" developed by the researchers.Findings and Results: As a result of the analysis of the data obtained regarding faculty members' views on academic activities, it was revealed that faculty members had mostly positive views about research activities and about instruction, community service, and administrative duties, respectively. In this study, faculty members' views on academic activities were examined with respect to independent variables such as gender, faculty, teaching experience, the number of national and international articles published, and weekly course-hours. The views were found to differ only with respect to the number of the articles published and faculties.Conclusions and Recommendations: When the results obtained within the scope of the present study are taken into general consideration, it is possible to say that academicians are inclined to research and that they consider research and instruction as academic activities that complement each other. In this context, quantitative or qualitative studies conducted with faculty members and instructors from different regions in Turkey will provide different classifications of academic activities and contribute to the related literature.

Özet

Problem DurumuAkademisyenlik mesleği kapsamındaki öğretim, araştırma, toplum hizmeti ve yönetim başlıkları toplanan akademik etkinliklere bütüncül bir bakış açısı getirerek, akademisyenlerin bu etkinliklere ilişkin görüşlerinin belirlenmesi, akademisyenlik mesleğinin değişim ve gelişimine katkı sağlayacaktır.Araştırmanın AmacıBu araştırmanın amacı, akademik etkinliklere (öğretim, araştırma, toplum hizmeti ve yönetim) ilişkin öğretim üyelerinin görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir.Araştırmanın YöntemiTekil ve ilişkisel tarama modelleri kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubu, 2008-2009 ögTetim yılında Eskişehir'deki bir üniversitede görev yapan 124 öğretim üyesinden oluşmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen 38 maddelik "Akademik Etkinliklere İlişkin Görüş Belirleme Anketi" ile toplanmıştır.Araştırmanın BulgularıÖğretim üyelerinin akademik etkinliklere ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada, öğretim üyelerinin akademik etkinliklere katılma derecelerinin araştırma, öğretim, toplum hizmeti, araştırma-öğretim ilişkisi ve idari görevler şeklinde sıralandığı görülmüştür. Akademisyenlerin en az önemsedikleri akademik etkinliğin idari görevler olması bulgusu, alanyazında desteklenen bir bulgu olarak ortaya çıkmıştır.Araştırmada, öğretim üyelerinin akademik etkinliklere ilişkin görüşleri cinsiyet, fakülte, görev süresi, ulusal ve uluslar arası makale sayısı ve haftalık ders saati bağımsız değişkenlerine göre incelendiğinde sadece uluslararası makale sayılarına ve fakültelerine göre anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Buna göre öğretim üyelerinin uluslararası makale sayıları ile araştırma boyutundaki ve toplum hizmeti boyutundaki görüşleri arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. 6-10 ile 11 ve üstü uluslararası makalesi olan öğretim üyeleri, hiç uluslararası makalesi olmayan akademisyenlere göre araştırma boyutunda daha olumlu görüş bildirmişlerdir. Benzer şekilde 11 ve üstü uluslararası makalesi olan öğretim üyeleri hiç uluslararası makalesi olmayan ve 1-5 uluslararası makalesi olan öğretim üyelerine göre toplum hizmeti boyutunda daha olumlu görüş bildirmişlerdir. Araştırmada elde edilen bu bulgulara göre araştırma ve toplum hizmetine önem veren öğretim üyelerinin uluslararası yayın yapmada daha üretken oldukları söylenebilir. Bu bulgu aynı zamanda öğretim üyelerinin bir araştırmacı olarak gelişimleri daha üretken olmalarındaki artışla belirlenebileceği savını destekler niteliktedir.Fakülte değişkeni açısından ise Fen-Edebiyat Fakültesi'nde görev yapan öğretim üyelerinin, Eğitim Fakültesi'nde görev yapan öğretim üyelerinden idari görev boyutunda daha olumlu görüş bildirdikleri görülmüştür. Bu bulguya göre Fen-Edebiyat Fakültesi'nde görev yapan öğretim üyelerinin idari görevlere Eğitim Fakültesi'nde görev yapan öğretim üyelerinden daha fazla önem verdikleri söylenebilir.Öğretim üyelerinin araştırma ve öğretim arasında ilişki olduğuna yönelik olumlu görüş bildirdikleri görülmüştür. Bu bulgu araştırma ve öğretim arasında pozitif bir ilişkinin olduğunu savunan araştırmalan destekler niteliktedir.Araştırmaya katılan öğretim üyelerinin akademik etkinlik boyutlarına ait maddelere ilişkin görüşleri bağımsız değişkenler açısından incelendiğinde bazı maddelerde güçlü farklılıkların olduğu görülmüştür. Akademik etkinlik boyutlarının alt maddeleri temel alındığında kadın öğretim üyelerinin erkek öğretim üyelerine göre "toplum hizmetleri, akademisyenler tarafından önemli görülmektedir" maddesine daha fazla katıldıkları görülmüştür. Bununla birlikte "araştırma, öğrencinin akademisyene olan ilgisini arttırır" maddesine Fen-Edebiyat ve Mühendislik Mimarlık Fakültelerinde görev yapan akademisyenlerin diğer fakültelerdeki akademisyenlere göre daha fazla katıldıkları görülmüştür. Bu durumun alanları gereği Fen-Edebiyat ve Mühendislik Mimarlık fakültelerinde öğretim etkinliklerinin daha çok araştırma ve laboratuvar çalışmalarına dayalı yürütülmesinden kaynaklandığı söylenebilir.öğretim üyelerinin görüşleri görev sürelerine göre incelendiğinde görev süresi 21-30 yıl olan öğretim üyelerinin görev süresi 11-20 yıl olanlara göre "araştırma, grup çalışması yapabilmeyi gerektirir" görüşüne daha fazla katıldıkları görülmüştür. Bu durumun görev süresi açısından deneyimli öğretim üyelerinin bilimsel araştırmalarda işbirliğine dayalı çalışmalara daha fazla önem vermelerinden kaynaklandığı şeklinde yorumlanabilir.Uluslararası makale sayıları açısından öğretim üyelerinin görüşleri incelendiğinde en güçlü farklılığın "araştırma, öğrencinin akademisyene olan ilgisini arttırır" maddesinde ortaya çıktığı görülmüştür. Buna göre uluslararası makale sayısı daha fazla olan öğretim üyeleri araştırmanın öğrencinin akademisyene olan ilgisini arttırdığı düşüncesine daha olumlu yaklaştıkları belirlenmiştir. Bu bulgu, "araştırma ile akademisyenler alanda kendilerini kanıtlarlar" savını destekler niteliktedir.Haftalık ders saatleri açısından öğretim üyelerinin görüşleri incelendiğinde haftada 31 saat ve üstü derse giren öğretim üyelerinin 1-10 saat derse giren öğretim üyelerinden "akademisyenlikte idari görevler, akademisyenlerin alanlarına yapacakları katkıları engellememektedir" maddesine ilişkin daha olumlu görüş bildirdikleri görülmüştür. Bu durum ders saati daha az olan öğretim üyelerinin genelde idari görevi daha az olmasından kaynaklanıyor olabilir.Araştırma Sonuçları ve önerilerAraştırma kapsamında ulaşılan sonuçlara genel olarak bakıldığında akademisyenlerin araştırma yönelimli, araştırma ve öğretimin birbirini bütünleyen akademik etkinlikler olduğunu savunan bir profil çizdiklerini söylemek mümkündür. Araştırma sonucunda ulaşılan bu profilin Türkiye'deki öğretim üyelerinin akademisyenliğe ve akademik etkinliklere ilişkin bakış açılarını yansıtması noktasında önem taşıdığını söylemek mümkündür. Bundan sonra yapılacak araştırmalarda Türkiye'nin farklı bölgelerindeki öğ