Fen ve teknoloji dersinde öğretmen, öğrenci, veli işbirliği ile portfolyo uygulaması

Portfolio assessment in cooperation with teachers, students and parents in a science and technology course

Abstract

Problem Statement: Due to the differences in students’ learning styles, the use of alternative measurement and evaluation methods has become necessary. The assessment of students involves more than their responses to a series of test items. Measurement and evaluation is not just grading students through exam results. Thus, a new approach has become essential in measurement and evaluation within the reconstruction of curricula for an effective educational process. Purpose of Study: The aim of this study is to examine the effects of portfolio assessment on the achievements and progress of students for the chapters ‘Systems of Our Body’ and ‘Breeding, Growth and Development in Living Organisms’ in the Science and Technology course. Methods: An experimental method was used in the study. The method of pre-test and post-test design with a control group was employed. This study involved 6th grade students from public and private schools in Samsun, 108 for the spring and 114 for the fall semester. “Achievement Test”, “Portfolio Attitude Form” and “Student Portfolio Assessment Rubric” were applied. Paired-sample t-tests were employed, and the reliability was examined for the analysis of data using SPSS13. Open-ended and semi-structured questions were also used as a qualitative data collection tool for teachers and parents. The findings obtained were evaluated using description, content analysis and interpretation. Findings and Results: Findings indicated significant differences between pre and post tests in the fall semester and no differences in the spring semester for both schools. Both public school students and private school students stated that they are happy with portfolio applications and they want them to continue. In the applied rubrics to assess self-efficacy, a significant difference was observed between the scores of experimental group students and researchers for both semesters in public and private schools. According to the answers from letters, it appears that the majority of students and parents are satisfied with this implementation. Conclusions and Recommendations: Portfolio assessment allows different characteristics and talents of students to emerge, and also allows the evaluation of students with different features. The students will be more motivated and focused on related topics due to participating in their own evaluating period. Therefore, a more frequent employment of portfolio assessment in many units will be useful for students’ development.

Özet

Problem Durumu Öğrenme stillerinin farklılığı nedeniyle günümüzde alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin kullanılması neredeyse zorunlu bir hale gelmiştir. Öğrencilerin değerlendirilmesi bir dizi test sorusuna cevap vermekten çok daha geniş bir anlam taşımaktadır. Ölçme ve değerlendirme sınav sonrası öğrencilere sadece not vermek değildir. Bu nedenle yeniden yapılanma çerçevesinde etkili bir eğitim ve öğretim süreci içerisinde ölçme değerlendirme konusunda da yeni bir yaklaşıma gidilmeli ve alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerine de yer verilmelidir. Araştırmanın Amacı Bu çalışmada, “Vücudumuzda Sistemler” ve “Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme” ünitelerinde portfolyo uygulamasının öğrenci başarısı ve gelişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın YöntemiAraştırmanın evrenini Samsun ili 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın bahar dönemi (Mart ayı) örneklemini özel okul ve devlet okulundan toplam 108, güz dönemi (Eylül ayı) örneklemini ise toplam 114 öğrenci oluşturmaktadır. Bahar döneminde devlet okulu için ulaşılan veli sayısı 38, özel okul için 14 olup, öğretmen sayısı 2’dir; güz döneminde ise devlet okulu için ulaşılan veli sayısı 44, özel okul için 8 iken öğretmen sayısı ise 2’dir. Nicel kısımda, deney ve kontrol gruplarının bulunduğu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada deney grubunu geleneksel öğretim yöntemlerine ek olarak portfolyonun uygulandığı grup, kontrol grubunu ise geleneksel öğretim yöntemlerinin uygulandığı grup oluşturmaktadır. Deney ve kontrol gruplarına uygulama öncesinde ve sonrasında ön test - son test başarı testleri uygulanmıştır. Bahar döneminde 75, güz döneminde 100 sorudan oluşan başarı testleri ön çalışma olarak 90 kişiye uygulanmıştır. Her iki döneme ait testlerde soruların güvenirliliği Cronbach α = 0,900’ün üzerinde çıkmıştır. İlgili ünitelerde hazırlanan başarı testi öğrencilere ön test, son test olarak uygulanmıştır. Testlerin güvenirlik değerleri, SPSS 13 programı kullanılarak bahar dönemi için Cronbach α=0,900 olarak, güz dönemi için ise Cronbach α=0,950 olarak bulunmuştur. Çalışmada öğrenci görüşlerini almak için Bahçeci (2006) tarafından geliştirilen “Portfolyo Tutum Formu’’ modifiye edilerek uygulanmıştır. Bahar döneminde uygulanan bu formun güvenirliği Cronbach α= 0,803; güz döneminde ise Cronbach α= 0,673 olarak hesaplanmıştır. Öğrencilerin kazanacakları öz yeterlilik açısından, portfolyolarının öğrenci ve araştırmacı tarafından değerlendirilmesi arasında fark olup olmadığına bakılmıştır. İnternet adresinden sağlanan “Öğrenci Portfolyo Değerlendirme Rubriği (1 ve 2)” modifiye edilmiş ve hem öğrencilerin velileri ile birlikte bu rubrikleri doldurmaları sağlanmış hem de araştırmacı tarafından doldurularak bir veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmada, uygulanan portfolyoya yönelik görüş elde etmek için yapılandırılmış anket yöntemi ile öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri alınarak nitel analiz yapılmıştır. Bu anketler öğrenci ve öğretmenlere araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Velilere ise öğrenciler aracılığı ile ulaştırılmıştır. Elde edilen bulgular içerik analizi ve yorumlama şeklinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın Bulguları Bahar dönemi hem devlet hem de özel okuldaki deney ve kontrol grubu öğrencilerinin son test başarı puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Güz döneminde ise hem devlet okulundaki hem de özel okuldaki deney ve kontrol grubu öğrencilerinin son test başarı düzeyleri arasında istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Tutum ölçeklerine baktığımızda ise öğrencilerin çoğunluğu portfolyo uygulamasından memnun olduklarını ve devam etmesini istediklerini belirtmişlerdir; ancak bazı maddeler için devlet okulu öğrencilerinin özel okul öğrencilerinden daha olumlu yaklaştıkları görülmüştür. Hazırlanan dosyaları değerlendiren araştırmacı ve öğrencilerin puanlaması arasında önemli farklar vardır. Öğrenciler kendi dosyalarını değerlendirirken yüksek puanlar vermişlerdir. Öğrencilerin öz değerlendirmede yetersiz kaldıkları görülmektedir. Her iki dönemde devlet ve özel okul öğrencileri ile velilerine gönderilen mektupların cevaplarına bakıldığında öğrencilerin ve velilerin çoğunluğunun bu uygulamadan memnun olduğu görülmektedir. Araştırmanın Sonuç ve ÖnerileriÇalışmanın güz döneminde deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin başarı testleri arasında deney grubu lehine bir anlamlılık söz konusuyken, bahar döneminde de beklenen farkın oluşmaması, bahar dönemi sonunda öğrencilerin girmek zorunda oldukları SBS gibi önemli bir sınav nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Yine bu sınav nedeniyle bazı öğrenciler yapılan uygulamayı zaman kaybı olarak görmektedirler. Öğrencilerin kendi dosyalarını değerlendirmelerinde araştırmacıya göre daha fazla puanlar vermeleri, böyle bir uygulama ile ilk defa karşılaştıkları için kısa sürede öz değerlendirme becerisi kazanamadıklarını göstermektedir. Öğrenciyi belirli bir gün ve saat içersinde yapılan sınavlarla değerlendirme yerine, gerekli düzenlemeler yapılarak, bir dönem boyunca yaptığı etkinlik ve uygulamaları dikkate alarak ve öğrenciyle etkileşime girip onu gözlemleyerek çok yönlü bir şekilde değerlendirebilme fırsatı veren portfolyo uygulamasının kullanılabileceği görüşündeyiz.