Dönüşümcü Liderlik ve Yenilikçi İklim: Psikolojik Güçlendirmenin Aracılık Etkisinin İncelenmesi

Transformational Leadership and Innovative Climate: An Examination of the Mediating Effect of Psychological Empowerment

Abstract

Problem Statement: The most important characteristic of today's organizations is too much change. The demand of organizations to fulfillobjectives within dynamic environmental aspects has required strong leadership. Organizations' accommodation to changes, generating new ideas, adapting these ideas to organizations, and also the individual and intellectual development of employees have revealed the transformational leadership concept. Transformational leaders empower participants independently from supervision and control of leadership; they create an environment free from punishment, so that participants feel themselves as empowered, and this leads to their behaving in an innovative manner. Transformational leaders empower employees and generate a climate that supports innovation. Research about transformational leadership, psychological empowerment, and innovative climate is generally conducted within a business organization, and there are so few studies about these variables within schools. Purpose of The Study: The purpose of this study is to examine the mediating effect of psychological empowerment on the relationship between transformational leadership and innovative climate. Method: The survey model was used in this study. 303 teachers working in Eskisehir Central Secondary School participated in this research. However, outlier values were examined, and the values of two participants including improper data sets were deleted; therefore, the number of participants was determined to be 301. Three different scales were used in this research. The validity and reliability of the scales were examined. Mean, standard deviation, Pearson correlation and stepwise regression analysis techniques were used. Findings: It was found that there was a significant positive relationship between transformational leadership and psychological empowerment. A significant positive relationship was found between psychological empowerment and innovative climate, as well. The stepwise regression analysis showed a significant relationship between transformational leadership and innovative climate. According to the Sobel test results, the relationship between transformational leadership and innovative climate was decreasing but significant (z=2.43, p

Özet

Problem Durumu: Günümüzün en önemli özelliği değişimin çok hızlı yaşanmasıdır. Örgütler yaşamını devam ettirebilmesi için çok hızlı değişen çevre koşullarına uyum sağlamak zorundadır. Dinamik çevre koşullarında örgütlerin amaçlarını başarma arzusu liderlik gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Örgütlerin hem değişime uyum sağlaması hem de yeni fikirler üretmesi ve bu fikirlerin örgütlere uyarlanması ve aynı zamanda çalışanların kişisel ve entelektüel olarak gelişmesi dönüşümcü liderlik kavramını ortaya çıkarmıştır. Dönüşümcü liderler izleyenlerin öz yeterlik, özsaygı ve özgüvenlerini geliştirerek onların amaç başarımına ve motivasyonlarına pozitif etkide bulunurlar. Lider ve izleyenler arasında güçlü bağlılığa dayalı olarak dönüşümcü liderler, izleyenlerin kişisel değerlerini ve kendilik kavramlarını dönüştürmenin yollarını arar. Dönüşümcü liderler, liderin denetiminden ve kontrolünden bağımsız olarak izleyenleri güçlendirir, cezadan bağımsız öyle bir çevre oluşturur ki izleyenler kendilerini güçlendirilmiş hissederler, bu durum da izleyenlerin yenilikçi davranışlar sergilemesine yol açar. Dönüşümcü liderler entelektüel uyarım yoluyla yaratıcılığa yol açacak çevre oluştururlar, izleyenlerin eski problemleri yeni yollarla düşünmeleri yönünde özendirirler. Böylelikle dönüşümcü liderler örgütlerde çalışanları güçlendirir ve yeniliği destekleyen bir iklim oluştururlar. Dönüşümcü liderlik, psikolojik güçlendirme ve yenilikçi iklim araştırmalarının genellikle işletme örgütlerinde yapıldığı, okullarda bu değişkenlerle ilgili araştırmaların oldukça sınırlı olduğu söylenebilir. Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, okulu müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının okulun yenilikçi iklimi ile ilişkisinde psikolojik güçlendirmenin aracılık etkisini belirlemektir. Bu amaca yönelik şu sorulara yanıt aranmıştır: 1. Dönüşümcü liderliğin psikolojik güçlendirme ve okulun yenilikçi iklimi ile ilişkisi var mıdır? 2. Psikolojik güçlendirme ile okulun yenilikçi iklimi arasında ilişki var mıdır? 3. Psikolojik güçlendirme dönüşümcü liderlik ile yenilikçi iklim arasındaki ilişkiye aracılık etmekte midir? Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmaya Eskişehir Merkez Orta okullarında çalışan 303 öğretmen katılmıştır. Ancak uç değerler incelenmiş, veri setine uygun olmayan iki katılımcıya ilişkin değerler veri setinden silinmiş ve böylece katılımcı sayısı 301 olarak belirlenmiştir. Bu araştırmada dönüşümcü liderlik ölçeği, psikolojik güçlendirme ölçeği ve yenilikçi iklim ölçeği olmak üzere üç farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak, dönüşümcü liderlik ile okulun yenilikçi iklimi arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracılık rolü, Baron ve Kenny (1986) tarafından önerilen süreç izlenerek test edilmiştir. Verileri analiz etmek için aritmetik ortalama, standart sapma, Pearson korelasyonu ve adım adım (stepwise) regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Dönüşümcü liderlik ile psikolojik güçlendirme (r=.16; p