Eğitim Politikası Olarak Kıyafet Uygulamalarındaki Değişiklere İlişkin Yönetici, Öğretmen, Öğrenci ve Veli Görüşleri

Managers, Teachers, Students, and Parents' Opinions Concerning Changes on Dress Code Practices as an Educational Policy

Abstract

Problem Statement: Dressing for school has been intensely disputed and has led to periodic changes in dress codes since the foundation of the Turkish republic. Practioners have tried to put some new practices related to school dress codes into practice for redressing former dress code issues involing mandatory dress standards for both students and teachers but which caused chaos and confusion in schools beacause of lack of legal regulation. Uncertainty in dress codes, of which implications and outcomes are still being discussed in terms of psycholgical, socio economic, and academic, causes issues for teachers, students, and parents and can negatively affect performance. Purpose of Study: The present study is focused on the perceptions of school leaders, teachers, and students in terms of dress codes as an educational policy. Education deeply affects every individual in society; from this point of view any individual in society needs to be involved in new policies in the field of education. For this purpose, this study addressed perceptions of school leaders, teachers, students, and parents in terms of free dress codes in schools. The study also aimed to contribute solutions to the dress code problem. Method: This is a survey method study. The study sample was comprised of 611 participants (100 managers, 111 teachers, 254 students, and 146 parents). Data were collected via a 30-item questionnaire that was developed by a researcher. Frequency, arithmetic mean, independent groups, and one-way variance (ANOVA) techniques were used to analyze data. A Tukey HSD test was used to determine in which groups the sample differed. Significance was set at p

Özet

Problem Durumu: Türk eğitim sisteminde cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze kadar okullardaki kıyafet uygulamaları sürekli olarak tartışma konusu olmuş ve buna bağlı olarak dönemsel değişikliklere de gidilmiştir. Son yıllarda özellikleöğrenciler ve öğretmenler için zorunlu olan ve yasal kurallara bağlanıp sonucunda da cezai yaptırımlar bulunan kıyafet uygulamaları yeniden düzenlenmeye çalışılsa da yasal bir alt yapı oluşturulmadığı için eğitim örgütlerinde kaosa ve karmaşaya yol açmıştır. Günümüzde Büyük ölçüde psikolojik, sosyo-ekonomik ve akademik açıdan sonuçları tartışılan kıyafet uygulamalarının belirsizliği yöneticiler, öğretmenler, öğrenciler ve veliler arasında sürekli soruna dönüşerek performansı ve başarıyı büyük ölçüde etkileyebilmektedir. Kıyafetin öğrencilerin psikolojik, sosyal gelişimleri ve akademik başarıları üzerinde önemli bir değişken olduğu kabul edilen bir olgudur. Geçmiş dönemlerden günümüze dek devam eden tek tip kıyafet uygulamalarının özellikle Avrupa ülkelerinde de benzer süreçlerden geçerek tartışma konusu olduğu bilinmektedir. Eğitim örgütlerindeki paydaşlar arasında çatışmalara ve problemlere dönüşen kıyafet tartışmalarının toplumun ve öğrencilerin gelişimine ve başarılarına uygun bir şekilde çözümlenmesinin zorunlu bir durum olduğu söylenebilir. Araştırmanın Amacı: Bir eğitim politikası olarak kıyafet uygulamalarındaki değişikliklere ilişkin yönetici, öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerini saptamaktır. Eğitimin bütün toplum kesimlerini etkileyen ve ilgilendiren bir alan olması nedeniyle düzenlemelerde doğrudan ve dolaylı tüm kesimlerin görüşleri büyük önem kazanmaktadır. Bütün bu nedenlerden dolayı eğitim örgütlerindeki yönetici öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerinin ortaya çıkarılması ve bunların sorunun çözümüne katkı sunması öngörülen bir durumdur. Ayrıca bu çalışmada bir eğitim politikası olarak kıyafet uygulamalarındaki değişikliklerin çeşitli değişkenlere göre yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerinin belirlenmesi ve aradaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın Yöntemi: Araştırma tarama modelindedir. Örneklem grubu araştırmaya gönüllülük ilkesi ile katılan 100 okul yöneticisi, 111 öğretmen, 254 öğrenci ve 146 veli olmak üzere toplam 611 kişiden oluşmaktadır. Veriler "Kıyafet Uygulamaları Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalamanın yanı sıra Bağımsız gruplar ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Anlamlı farklılıkların kaynağını belirlemek için ise TUKEY analizi yapılmıştır. Ölçeğin istatistiksel çözümlenmesinde anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmiştir. Araştırmanın Bulguları: Yönetici (4,80-4,07) ve öğretmenlerde (4,19-3,90) en yüksek aritmetik ortalama ile "Kıyafetler öğrencilerin sosyoekonomik durumlarının bir göstergesi olarak algılanır" ve "öğrenciler birbirlerinin kıyafetlerine özenirler" çıkarken öğrenci ve velilerde ise en yüksek aritmetik ortalamanın öğrenciler 3,69 ile "öğrenciler fiziksel olarak daha rahat hareket ederler", Ebeveynlerin ise öğrencilere benzerlik gösterdiği en yüksek aritmetik ortalamanın 3,52 ile yine aynı maddede yoğınlaştığı ve ortak görüşlerinin olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada uzun süreçlerden bu yana tartışılan ve eğitim politikaları olan gelişen kıyafet uygulamalarındaki değişikliklere ilişkin paydaş görüşlerinin özellikle öğretmen, yönetici, öğrenci ve veli görüşleri arasında anlamlı bir farklılığa ulaşılmamıştır. Öğretmenlerin serbest kıyafet uygulamasına yönelik görüşleri incelendiğinde, en yüksek aritmetik ortalamanın 4,19 ile "öğrenciler birbirlerinin kıyafetlerine özenirler" şeklinde olduğu bunları 3,90 ile "kıyafetler öğrencilerin sosyoekonomik durumlarının bir göstergesi olarak algılanır", 3.70 ile "arkadaşlarının aldığı yeni kıyafeti ailelerinden hemen isterler" şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin en düşük aritmetik ortalama ise 2, 61 ile "aileler yeni kıyafetlerin ekonomik giderini karşılayabilirler" ve 2, 60 ile "kıyafetler öğrenme etkinlikleri gerçekleştirmede engel oluşturur" şeklinde görüşlerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin serbest kıyafet uygulamasına yönelik görüşleri incelendiğinde, en yüksek aritmetik ortalamanın 3,69 ile "öğrenciler fiziksel olarak daha rahat hareket ederler", 3,58 aritmetik ortalama ile "öğrenciler kıyafet tercihi yaparak kendilerine ilişkin karar verme becerileri gelişir" ve 3,55 aritmetik ortalama ile "öğrenciler kendilerini okulda daha rahat ve uyumlu hissederler" şeklinde görüşlerinin olduğu tespit edilmiştir. öğrencilerin serbest kıyafet uygulamalarına ilişkin en düşük aritmetik ortalama ise 2,76 ile "kıyafetler derse katılmada ve uygulamalarda sorun oluşturur" şeklinde görüşlerinibelirtmişlerdir. Velilerin serbest kıyafet uygulamasına yönelik görüşleri incelendiğinde, en yüksek aritmetik ortalamanın 3,52 ile "öğrenciler fiziksel olarak daha rahat hareket ederler", 3,58 aritmetik ortalama ile "öğrenciler kıyafet tercihi yaparak kendilerine ilişkin karar verme becerileri gelişir" ve 3,47 aritmetik ortalama ile "öğrenciler kendilerini okulda daha rahat ve uyumlu hissederler" şeklinde görüşlerinin olduğu tespit edilmiştir. Velilerin serbest kıyafet uygulamalarına ilişkin en düşük aritmetik ortalama ise 2, 73 ile "kıyafetler derse katılmada ve uygulamalarda sorun oluşturur" şeklinde görüşlerini belirtmişlerdir. Okul yöneticilerinin serbest kılık kıyafet uygulamasına ilişkin görüşlerin aritmetik ortalaması 3, 29, öğretmenlerin aritmetik ortalaması 3, 28, öğrencilerin aritmetik ortalaması 3, 22 ve ebeveynlerin aritmetik ortalaması 3, 12 olarak tespit edilmiştir. Okul yöneticisi, öğretmen, öğrenci ve velilerin serbest kıyafet uygulamasına ilişkin görüşleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için yapılan ANOVA analizi sonucunda F (3-607) =3,409; p