Paylaşılan Liderlik ile Dağıtımcı Liderlik Arasındaki İlişkinin Analizi

Analysis of the Relationship between Shared Leadership and Distributed Leadership

Abstract

Problem Statement: The current study's purpose is: First, to examine the relationship between shared leadership and distributed leadership, which, despite having many similar aspects in theory and practice, are defined as separate concepts. Second, to compare the two approaches and dissipate the theoretical contradictions. In this sense, the main aim of the study is to examine administrators' shared leadership and distributed leadership levels, the relationships between shared leadership and distributed leadership, and the predictive power of shared leadership over distributed leadership. Purpose of Study: The aim of the study is to examine, compare, and remove the specified conceptual contradictions between the distributed leadership and shared leadership, many similar aspects of which are highlighted despite their different nominations. Method: The study utilized a relational survey model and causal design to examine the relationship between shared leadership and distributed leadership and the predictive power of shared leadership over distributed leadership. In the current study, shared leadership and its sub dimensions were regarded as the independent variable, whereas distributed leadership was used as the dependent variable in the context of causal research design. Findings and Results: The findings of the study show that according to participant views, administrators have high levels of shared leadership and distributed leadership; however, the levels are not very high. Based on the perception of participants, there is a positive, medium-level, and significant relationship between the Shared Leadership Scale and the Distributed Leadership Scale. Therefore, we can argue that there is a relationship between shared leadership and distributed leadership, but this relationship is not very distinctive. It is observed that all these leadership concepts are close to one another in meaning and can be used interchangeably. The results of this study suggest using the term "collective leadership" instead to bridge the gap between distributed leadership and shared leadership and prevent cognitive complexity. According to participant views, administrators have high levels of shared leadership and distributed leadership; however, the levels are not very high. There is a relationship between shared leadership and distributed leadership, but this relationship is not very distinctive. Recommendations: Therefore, it can be argued that shared leadership and distributed leadership approaches are separate leadership approaches and that it is not suitable to use them interchangeably, although they share many common points.

Özet

Problem Durumu: Liderlik sürecinin paylaşılması konusu ile ilgili son yıllarda bir çok araştırma yapılmaktadır. Paylaşılan liderlik anlayışı; liderlik etkinliklerine birçok kişinin katılmasıyla ilgilidir. Bir okuldaki bütün liderlerden oluşan ve onların çeşitli etkinliklerini de hesaba katan, bir liderin bilgi ve becerisinin bir ürünü olmaktan ziyade birçok kişinin ve onların arasındaki ilişkinin ürünüdür bu tür liderliği, sürekli bir şefin yönettiği orkestradan çok, müziğe ve o andaki ritme göre çalgıcılardan herhangi birinin liderlik ettiği bir caz grubuna benzetmektedir. Bu çeşit liderliği gerçekleşmesi ortak bağlıkların, inançların ve değerlerin seyrine önem vermeyi gerektirir. Dağıtımcı liderlik yaklaşımı; liderliği takımlar, gruplar ve örgütsel özellikleri ile birlikte ele almaktadır. Pratikte bu yaklaşımlar, bir değişimi gerçekleştirmek için birilerinin başta olması gerektiği varsayımına karşı çıkar. Bu fikrin savunucuları, liderliğin gerekli olduğunu çünkü eğitim örgütlerinin tek bir kişinin baş edemeyeceği kadar karmaşık olduğunu iddia ederler. Örgütlerde birçok karmaşık işleri yönetmenin sorumluluğu birçok birey ve roller arasında dağıtılmaktadır. Temel olarak savunulan ilke, tüm durumlarda tek bir en iyi lider özellikleri dizisi ve tek bir en iyi lider davranışları standartlarını keşfetme çabaları başarısızla sonuçlanmıştır. Çağdaş araştırmacılar ve okul yöneticileri liderlik uygulamalarının tek bir davranış dizisi tarafından temsil edilmesi için çok karmaşık olduğunu düşünmektedirler. Paylaşılan liderlik ve dağıtımcı liderlik kavramlarının kullanılması ile ilgili olarak yurt dışında yapılan araştırmalara bakıldığında ise, dağıtımcı liderlik/distributed leadership" paylaşılan liderlik/shared leadership" kavramlarının farklı olduğu ve farklı kuramsal temeller doğrultusuna kullanıldığı görülmektedir. Paylaşılan liderlik ile dağıtımcı liderliğin kuramsal, uygulamaya yönelik ve alan araştırmacıları açılarından bir çok ortak yönü bulunmaktadır. Her iki liderlik yaklaşımı açısından ortak yönler o kadar ileriye gitmiştir ki bazı araştırmalar da paylaşılan ve dağıtımcı liderlik kavramları bir birinin yerine kullanılır olmuştur. Alan yazında paylaşılan ve dağıtımcı liderlik arasında bu denli paralellik olmasına rağmen yine literatürde her iki liderlik yaklaşımı faklı birer liderlik modeli olarak ele alınmakta ve bu yönde örgüt yönetici ve çalışanlarının liderlik düzeylerini ölçen, açığa çıkaran çeşitli ölçekler geliştirilmektedir. Araştırmanın Amacı: Mevcut araştırma ile teori ve uygulamada birçok benzer yönlerinin olduğu vurgulanan ancak faklı adlar altında dile getirilen paylaşılan liderlik ile dağıtımcı liderlik arasındaki ilişkiyi incelemek, karşılaştırmak ve belirtilen kavramsal çelişkileri gidermeye çalışmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda eğitimcilerin algılarına dayalı olarak, yöneticilerin paylaşılan liderlik ve dağıtımcı liderlik düzeyleri, paylaşılan liderlik ve dağıtımcı liderlik arasındaki ilişki ve paylaşılan liderliğin dağıtımcı liderliği yordama gücü araştırmanın temel amacını oluşturmuştur. Araştırmanın Yöntemi: Araştırma paylaşılan liderlik ve dağıtımcı liderlik arasındaki ilişki ve paylaşılan liderliğin dağıtımcı liderliği yordama gücünü incelemek amacıyla ilişkisel tarama ve nedensel bir desende tasarlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde, iki veya daha fazla değişken arasında bir ilişki olup olmadığı ve ilişkinin varlığı durumunda bunun yönü ortaya koyulmaya çalışılır. Nedensel araştırma deseni bağlamında, bu araştırmada, paylaşılan liderlik ve alt boyutları bağımsız değişken, dağıtımcı liderlik ise bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Araştırmanın Bulguları: Araştırmaya katılanlar, okul yöneticilerinin; paylaşılan ve dağıtımcı liderlik davranışları ile ilgili olarak olumlu görüşe sahiptirler. Paylaşılan liderlik alt boyutu olan liderlik fonksiyonları ile dağıtımcı liderlik alt boyutlarından "görevlerin ortak tamamlanması" arasında pozitif yönde ve orta derecede anlamlı bir ilişki (r=.598; p