Öğrencilerin Resimlerinde Barış Algısı

Abstract

Problem Statement: Societies are facing several kinds of problems in the world today as chaos among the countries, conflicts between different groups, wars and diseases. It can be claimed that solving these problems is impossible unless societies care about humanistic cooperation, tolerance and peace. Individuals required developing fundamental values as peace, love, respect, tolerance, etc. to be an active and responsible citizen of a democratic society. Peace education can be a part of school program to develop positive peace understanding in students. Students' perception regarding the world can be seen in their drawings. Therefore, it is important to reveal students' perception about peace through their drawings. Purpose of the Study: This study aims to investigate fifth grade students' perception of peace through their drawings. In direction of this main purpose, the answers of the questions have been looked for "How do the students reflect their perception of peace in their drawings?" and "How do the students reflect their perception of peace in written opinions?" Method: Phenomenological design was used in this study. The participants of the study were a total of 23 students who attended the fifth grade at a primary school in 2011-2012 spring term in Eskisehir. Data of the study were gathered by students' drawings, semi-structured interviews and students' writings. Inductive analysis was used in the study. Findings: Findings of the study showed that students emphasized peace in parents, interpersonal peace, and peace among countries in their drawings. Moreover, they drew peace in sports and nature, and they reflect peace with symbols to their drawings. Students conceptually defined peace as avoiding fight and war, agreement and friendship in their written opinions. Additionally, students compared peace to the dove, bird, butterfly, rope, family, friends, siblings, earth, world and Turkey in their written opinions. Conclusion and Recommendations: The results of this study reveal that students used some statements in terms of positive peace in their written opinions as agreement and friendship, developing universal values. However, they described peace as a negative peace in their drawings. Suggestions were offered on the basis of the results of the study to develop students' perception about positive peace. For instance, interdisciplinary activities can be organized to develop a positive perception of peace for students. Informative seminars can be organized for teachers, pre-service teachers and parents about peace education. Moreover, applied research can be designed to develop a positive perception of peace for students.

Özet

Problem Durumu: Nitelikli toplumların oluşması bireylerin birbirine saygılı olması, birbirlerini anlaması, toplum için üretimde bulunması, kültürel değerlere sahip çıkması ile yakından ilişkilidir. Bunun için bu toplumlarda bireylerin barış, sevgi, saygı, hoşgörü, eşitlik gibi değerlere; empati, etkili iletişim, çatışma çözme, işbirliği yapabilme, problem çözme gibi becerilere sahip olması gerekmektedir. Bu değer ve becerilerle donanık bireyler yaşadıkları toplumun çağdaşlaşmasını, huzur ve barış içerisinde yaşamasını sağlayacaktır. Bu nedenle, toplumlar bireylerini bu yönde yetiştirmek istemektedirler. Özellikle barış tüm toplumlarda istenen bir değerdir. Barış uyum ve karşılıklı anlayışı içeren bir değerdir. Toplumlarda barış kültürünün oluşturulabilmesi için okullarda çocuklara bu eğitimin verilmesi ile olanaklı olacaktır. Barış eğitimi dinleme, yansıtma, problem çözme, işbirliği ve çatışma çözme becerileri ile güvenli bir dünyada yaşamak için gerekli bilgi, tutum ve değerleri kapsayan çok boyutlu bir süreçtir. Alanyazında barış eğitimi ile ilgili yapılan çalışmaların çeşitli konulara odaklandığı görülmektedir. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının barış ve barış eğitimine ilişkin görüşlerini inceleyen, barış kültürünün nasıl bir eğitim ortamında olması gerektiğini ele alan, öğretim programları ve ders kitaplarını barış eğitimi bakımından değerlendiren, barış eğitimi programlarının öğrencilerin çatışma çözme stratejilerine, kültürlerarası yeterliliğine ve çatışma çözme becerilerine etkisini ele alan çalışmalar barış eğitimine ilişkin çalışılan belli başlı konulardır. Ancak alanyazında öğrencilerin barışa ilişkin algılarını resimler yoluyla belirleyen çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle çocukların yaptıkları resimlerle dünyayı algılayış biçimlerini yorumladıkları düşünüldüğünde barışa ilişkin algılarının bu yolla ortaya konulması önemli görülmüştür. Araştırmanın Amacı: Araştırmanın amacı, beşinci sınıf öğrencilerinin barış değerine ilişkin algılarını çizdikleri resimler aracılığıyla incelemektir. Bu genel amaç doğrultusunda öğrencilerin barış algılarını resimlerine ve yazılı görüşlerine nasıl yansıttığı incelenmiştir. Araştırmanın Yöntemi: Araştırma nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma ,desenlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2011-2012 öğretim yılı bahar döneminde Eskişehir il merkezinde bulunan bir ilköğretim okulunun 5. sınıfına devam eden 11'i erkek 12'si kız toplam 23 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri farklı veri toplama araçları bir arada kullanılarak toplanmıştır. Araştırma kapsamında öğrencilere iki açık uçlu sorudan oluşan bir form verilmiş ve bu formu doldurmaları istenmiştir. Formda yer alan sorular "Size göre barış ne anlam ifade etmektedir?" ve "Barış ........................ benziyor. Çünkü........" biçimindedir. Öğrencilerden kendilerine verilen resim kâğıdına barışla ilgili duygu ve düşüncelerini ifade eden bir resim çizmeleri istenmiştir. Öğrenciler resimlerini tamamladıktan sonra resimlerinde dile getirmek istedikleri duygu ve düşünceleriyle ilgili görüşlerini öğrenmek amacıyla onlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Özetle araştırmanın verileri öğrenci yazıları, öğrenci resimleri ve yarı-yapılandırılmış görüşme yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri tümevarım analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmada öncelikle öğrenci resimleri ve buna ilişkin yapılan görüşmeler kodlanmış ve bu kodlardan ilgili olanlar bir araya getirilerek temalara ulaşılmıştır. Örneğin resminde farklı takımları tutan balıkların bir arada maç izlemesi sporda barış teması altına alınmıştır. Öğrencilerin açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar da benzer biçimde analiz edilmiştir. Örneğin öğrencilere barışa ilişkin yaptıkları güvercin gibi benzetmeler simgesel olarak barış teması altında ele alınmıştır. Bu işlemden sonra verilerin uygun eşleştirilip eşleştirilmediği kontrol edilmiştir. Daha sonra yapılan bu analizler sonucunda belli temalar altında yer alan resimler ve yazılı görüşler ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Analiz sürecinde iki araştırmacı ile birlikte bir de alan uzmanı görev almıştır. Araştırmanın geçerliliğini sağlamak amacıyla farklı veri toplama araçlarını bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak amacıyla araştırmacılar analizlerini ayrı ayrı yapmışlardır. Araştırmacılar bireysel olarak temalar oluşturduktan sonra temalar üzerinde tartışarak görüş birliği ve görüş ayrılığı olan temaları belirlemişlerdir. Araştırma bulgularının sunumundaöğrencilere verilen kod isimler kullanılmış; öğrencilerin yazılı ve sözlü görüşlerinden doğrudan alıntılar yapılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Araştırmadan elde edilen bulgular "öğrencilerin resimlerinde barış algısına ilişkin bulgular" ile "öğrencilerin yazılı görüşlerinde barış algısına ilişkin bulgular" olmak üzere iki başlık altında sunulmuştur. Öğrencilerin resimleri incelendiğinde sporda barış, ailede barış, doğada barış, sembollerle barış, kişiler arasında barış ve ülkeler arasında barış olmak üzere beş temaya ulaşılmıştır. Öğrencilerin yazılı görüşlerinde barış algısına ilişkin bulgular kavramsal olarak barış ile simgesel olarak barış olmak üzere iki tema altında sunulmuştur. Kavramsal olarak barış altında öğrenciler yazılı ifadelerinde barışı kavga etmemek, savaşmamak, anlaşma, dostluk, evrensel değerlerin gelişmesi (sevgi, saygı, hoşgörü, yardımlaşma), kardeşlik, dayanışma, mutluluk, huzur, özgürlük ve iyi geçinme olarak ortaya koymuşlardır. Simgesel olarak barış ise güvercin, kuş, kelebek, ip, aile, eldiven, arkadaş, kardeş, toprak, dünya, Türkiye ve çocuk olarak belirtilmiştir. Araştırmanın Sonuç ve Önerileri: Araştırmada elde edilen sonuçlar öğrencilerin kavramsal olarak olumlu barışla ilgili ifadeler kullandıklarını, ancak resimlerinde ve simgesel ifadelerinde barışı yalnızca «savaşmamak» ya da «şiddetin azalması»biçiminde ele aldıklarını göstermektedir. Bu bağlamda öğrencilerde olumlu barış algısının gelişt