AN EVALUATION ON ANNOTATIONS AND TRANSLATIONS OF THE BOOK OF ZAMAKHSHARÎ NAMED al-KALİMU´N-NAVÂBİĞ

ZEMAHŞERÎ'NİN el-KELİMU´N-NEVÂBİĞ ADLI ESERİN ŞERH VE TERCÜMELERİNE DAİR BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Zamakhshari (d.538/1144), has an important place in the field of Arabic language and literature. Although critized by many scholars beacuse of having the conviction of Mutezile, the same scholars who criticize him appreciate also him on his contributions to Arabic language and rhetoric. Zamakhshari wrote many works on Arabic language and literature. One of these works is el-Kelimu´n-Nevâbiğ. So-called work has won wide acclaim in its field. Later on, it was annotated by Sa‘duddîn Taftazânî (d.792/1390) and Yûsuf Sıdqî Efendi (d.1309/1902) and Ali Nazîmâ (d.1935) translated it into the Ottoman Turkish. Ali Nazîmâ translated two hundred and fifty (257) phrases, but somehow left around forty phrases untouched. We translated those phrases, by comparing numerous both printed and manuscript copies of el-Kelimu´n-Nevâbiğ. We tried to make criticism by saving different phrases and words written in the copy

Özet

Zemahşerî (ö.538/1144), Arap dili ve edebiyatı alanında önemli bir yere sahiptir. Mutezile kanaat çevresinden olduğundan dolayı birçok âlim tarafından eleştirilmesine rağmen, onu eleştiren aynı âlimler, Arap dili ve belagatine katkısı konusunda, ona hakkını teslim etmişlerdir. Zemahşerî, Arap dili ve edebiyatı alanında birçok eser yazmıştır. O eserlerden biri de el-Kelimu´n-Nevâbiğ'dir. Adı geçen eser, kendi alanında oldukça beğeni kazanmıştır. Daha sonraları Sa'duddîn Taftazânî (ö.792/1390) ve Yûsuf Sıdqî Efendi (ö.1309/1902) tarafından şerh edilmiş, Ali Nazîmâ (ö.1935) onu Osmanlı Türkçesine çevirmiştir. Ali Nazîmâ, eserin iki yüz elli yedi (257) ibaresini tercüme etmiş ama her nedense kırk civarında ibaresini olduğu gibi bırakmıştır. Biz, o ibareleri tercüme ettik, elKelimu´n-Nevâbiğ'in hem matbu hem yazma birçok nüshasını karşılaştırdık. Nüshalarda farklı yazılan ibare ve sözcükleri de kaydederek, kritiğini yapmaya çalıştık