ARABIC DIALECT SPOKEN IN MERSIN’S TARSUS DISTRICT (AN ANALYSES WITHIN THE CONTEXT OF PRONOUNS AND VERBS CONJUGATIONS)

MERSİN’İN TARSUS İLÇESİNDE KONUŞULAN ARAP DİYALEKTİ (ZAMİR VE FİİL ÇEKİMİ BAĞLAMINDA İNCELEME)

Abstract

As a result of being a host to countless civilizations in the past, there are many spoken languages today in Anatolia besides Turkish which is the official language. One of these languages is Arabic which is spoken by Arabs, majority of whom have immigrated to Cukurova as groups in the first quarter of the 19th century. Arabs living in Tarsus - Mersin can generally be grouped into three major communities. First is Arab Alawites, who constitute the majority group speaking Arabic and live mostly from the south of Adana – Mersin Highway to the Mediterranean coasts. Other groups consist of Sunni and Christian Arabs which have their own dialects. Arab Alawites were able to largely maintain their own pristine language by means of speaking Arabic among themselves and giving especially religious education to their youth orally. Sunni and Christian Arabs are not in the same conditions in terms of understanding or speaking Arabic as Arab Alawites. In this study, semi-structured interview technique was used and Arab dialects spoken in Mersin’s Tarsus district was discussed within the context of pronouns and verb conjugations which plays an important role for classification of Arabic dialects. It’s found in this study that Tarsus Arabs are speaking Syrian-Latakia (Suriye-Lazkiye) dialect, which is the place they mostly emigrated from. Due to interaction between languages all these years, they adopted some words or usages that are specific to Turkish phonologically and morphologically. A new sub-category of Syrian Dialect has been built over these years that has elements specific to Turkish, which is Tarsus Dialect

Özet

Geçmişten bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olmasının tabi bir sonucu olarak Anadolu'da resmi dil olan Türkçenin haricinde birçok dil konuşulmaktadır. Bu dillerden biri, çoğunluğu XIX. yüzyılın ilk çeyreğinde gruplar halinde Çukurova'ya göç etmiş Araplar tarafından konuşulmakta olan Arapçadır. Mersin'in Tarsus ilçesinde yaşayan Arapları genel olarak üç grupta toplayabiliriz. İlk grup, genelde Adana-Mersin karayolunun güneyinden Akdeniz sahillerine kadar olan bölgede yaşamlarını idâme ettiren ve bölgede Arapça konuşan gruplar içerisinde çoğunluğu teşkil eden Alevi Araplardır. Diğer gruplar, Alevi Araplar dışında geçmişte kendilerine has lehçeleri olduğu belirtilen Sünnî ve Hristiyan Araplardan oluşmaktadır. Alevi Araplar, kendi aralarında Arapça konuşmaları ve dini eğitimlerini sözlü olarak Arapça yapmaları gibi sebeplerden dolayı kendi dillerini büyük ölçüde muhafaza edebilmişlerdir. Sünnî ve Hristiyan Araplarda ise dili anlama ve konuşmaya yönelik Alevi Araplara benzer bir durum söz konusu değildir. Bu çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak Mersin'in Tarsus ilçesinde konuşulan Arap diyalekti, Arap dili lehçelerinin sınıflandırılmasında önemli bir rol oynayan zamir ve fiil çekimleri yönünden ele alınmıştır. Neticede, günümüzde Tarsus Arapları tarafından temelde Çukurova'ya göç ettikleri bölge olan Suriye-Lazkiye bölgesi lehçesinin konuşulduğu görülmüştür. Diller arası etkileşim sonucu süreç içerisinde sesbilim ve biçimbilim açısından Türkçeye özgü bazı unsurlar lehçeye dâhil olmuş ve yerleşik Suriye lehçesinin alt kolu olarak içerisinde Türkçeye özgü unsurlar barındıran Suriye lehçesinin Tarsus ağzı inşa edilmiştir