THE IMPLICATION AND REALITY WITHIN THE CONTEXT OFSHATHIYYA, RHYME AND "TİRİDİNA BANDIM" BALLAD

ŞATHİYE, TEKERLEME VE "TİRİDİNA BANDIM" TÜRKÜSÜ BAĞLAMINDA İMA VE GERÇEKLİK

Abstract

Shathiyyas, rhymes which are sui generis genres of folk poetry and some ballads as in the example "Tiridina Bandım" draw attention with regards to both structure- content, wording and metaphorically. In this context, in our study from folk humor to irony, symbol and from implication to reality, these genres having a multilayered meaning are interpreted by means of examples and are evaluated under the light of the data. Yet first some specifications of shathiyyas and rhymes are mentioned, the familiarities-differences are underlined, then the reality that both two genres may give source to some ironic or humorous narrated ballads, are offered to attentions. It is observed that shathiyyas and rhymes host first sound harmony, consonances and then symbolic items, meanings that seem absurd or senseless at first glance but contain interesting meanings behind implications when analyzed in their stucture. Again in "Tiridine Bandım" ballad of Kastamonu region symbols and pseudonyms are often used within the context of proximity to shathiyyas and rhymes. Examples taken from shathiyyas and rhymes, and this ballad whether performed in a surrealistic manner or taken as exaggerated-ridiculous words, it will remain superficial to explain the concepts in the texts with their visible, real meanings. Within the context of this awareness, in our study it is offered to attentions that the concepts, animals, the metaphoric and humorous elements mentioned in shathiyya, rhyme and ballad texts need to be interpreted and analyzed and only by this means it is possible to reveal the semantic richness between the lines

Özet

Halk şiirinde kendine özgü türlerden olan şathiye ve tekerlemelerle "Tiridina Bandım" örneğinde olduğu gibi bazı türküler gerek yapı ve içerik gerekse anlatım biçimleri ve mecazlı söyleyişleriyle ayrıca dikkat çekmektedirler. Bu bağlamda çalışmada halk mizahından, ironiye, sembol ve imadan gerçekliğe kadar çok katmanlı bir anlama sahip olan bu türler, bazı örnekler aracılığıyla yorumlanıp değerlendirilmektedir. Bu makalede öncelikle şathiye ve tekerlemeye dair bazı belirlemelerde bulunularak birbirleriyle olan yakınlıkları-farklılıkları üzerinde durulmakta, sonrasında ayrıca her iki türün bazı ironik veya mizahî anlatımlı türkülere kaynaklık edebilecekleri gerçekliğine değinilecektir. Şathiye ve tekerlemeler ses uyumları, ahenk ve bünyelerindeki sembolik ögeler ile ilk bakışta saçma veya anlamsız gelebilecek, ancak çözümlendiğinde ilginç anlamlar barındıran özellikleriyle önem arz etmektedir. Kastamonu yöresine ait olan "Tiridina Bandım" türküsü de şathiye ve tekerlemeye olan yakınlığıyla koşut, önemli oranda sembol ve remizi özünde barındırmaktadır. Şathiye ve tekerlemelerden alınan örnekler ve bu türkü gerek sürrealist tarzda okunsun gerekse abartılı-gülünç sözler olarak algılansın metinlerdeki kavramları salt görünen yönüyle, gerçek anlamlarıyla izah etmek yüzeysel kalacaktır. Bu nedenle şathiye, tekerleme ve türküde geçen söz konusu kavramlar, hayvanlar ve yanı sıra mecazî ve mizahî ögelerin yorumlanması, çözümlenmesi gerekecektir. Ancak bu çözümleme ve yorumlar neticesinde satır aralarındaki anlamsal zenginliğin ortaya çıkarılması mümkün olacaktır.