EŞ-ŞEYH BÂKİR ZEYNUDDÎN EBUBEKR B. İSHÂK B. HÂLİD EL- KAHTÂVÎ AND HIS PLACE IN THE SCIENTIFIC WORLD

Abstract

After Islam emerged on the Arabian peninsula, Arabic was a local language trapped between the Sassanid and Gasani empires, became a universal language. The ethnic groups of different ethnic communities who entered Islam were in competition in order to contribute to Arabic language and literature. In this context, it is possible to say, for Arabic, almost the luckiest among the world languages. Some people of knowledge stayed in their own country; some of others weren’t satisfied with the place where they were born, and they went to the near and distant cities and learned Arabic and contributed to it by confronting with some problems. The contribution of Lower and Upper Mesopotamia to this is also very important. One of those who emigrated from the place where he was born for Arabic and died away from his country is Şeyh Bâkir Zeynuddîn Ebubekr b. İshâk b. Hâlid al-Kahtâvî . He was born in the Kâhta; learned the Arabic language in the region, first migrated to Haleb and then to Cairo. He was the chief mudarris (scholar) in the Sheikhuniyye Madrasah of Cairo. alKahtawi died there and was buried beside Razi (d. 606/1210). Some sources do not accept that Razi is buried in Cairo. We will examine al-Kahtawi in various ways in this study

Özet

İslâm, Arap Yarımadası'nda ortaya çıktıktan sonra Sasani ve Gasani imparatorlukları arasında sıkışıp kalan Arapça, lokal dil olmaktan çıkmış, evrensel bir dil haline gelmiştir. İslâm'a giren farklı etnik toplulukların müntesipleri, Arap dili ve edebiyatına katkı verme konusunda adeta yarışmıştır. Bu bağlamda Arapça için, neredeyse dünya dilleri arasında en şanslı dildir, demek mümkündür. Kimi ilim ehli, kendi memleketinde; kimisi de, doğduğu yer ile yetinmemiş, birçok sıkıntıyı göğüsleyerek yakın ve uzak beldelere giderek Arapçayı öğrenmiş, ona katkıda bulunmuştur. Bunda Aşağı ve Yukarı Mezopotamya'nın da katkısı, oldukça önemlidir. İşte Arapça için doğduğu yerden hicret eden ve yurdundan uzakta vefat eden birisi de Şeyh Bâkir Zeynuddîn Ebubekr b. İshâk b. Hâlid elKahtâvî 'dir. O, Kâhta'da doğmuş; yöresinde Arapça ilmini öğrenmiş, önce Haleb'e daha sonra Kahire'ye göçmüştür. Orada Şeyhûniyye Medresesi'nde baş müderrislik yapmıştır. el-Kahtâvî, Kahire'de ölmüş ve Râzî (ö.606/1210)'nin yanına defnedilmiştir. Bazı kaynaklar ise Râzî'nin Kahire'de medfun olduğunu kabul etmemektedir. Bu çalışmada elKahtâvî'yi çeşitli yönleriyle ele alacağız