MAZDAK MOVEMENT AND ITS REASONS

Abstract

The emergence of a religious movement and adoption of it by a society is inexplicably complex for a single reason. In this study, the reasons for the rapid spread of Mazdakism, emerged during the Sassanid period, were examined. The fact that the social classification was very strong at the time of its emergence and the public was uncomfortable with the practices of administrators and mowbads are among the reasons for the spread of this movement. In addition, wars and defeats, prolonged drought caused to spread the movement in a short time. Mazdak, who was also a mowbad, started a movement that would last its influence for centuries with a new religious interpretation he had put forward. In the period Mazdakism emerged, the events revealed by the Mazdakists overshadowed the religious interpretations which Mazdak had put forward. The study consists of an introduction and two parts. In the introduction, information was given about Mazdek and his teaching. In the first part, the social and economic characteristics of the Sassanid period were discussed. In the second part, the reasons for the emergence and spread of the Mazdek movement were examined.

Özet

Dini bir hareketin ortaya çıkması ve toplum tarafından benimsenmesi tek bir nedenle açıklanamayacak şekilde karmaşıktır. Bu çalışmada Sasaniler zamanında ortaya çıkmış Mazdekizm’in toplum içerisinde hızlı bir şekilde yayılmasının sebepleri ele alınmıştır. Mazdekizmin ortaya çıktığı dönemde, Sasanilerdeki toplumsal sınıflaşmanın çok güçlü olması, halkın yönetici kesim ve din adamlarının (mobedlerin) uygulamalarından rahatsız olması bu hareketin yayılış sebepleri arasındadır. Ayrıca üstüste gelen savaşlar ve yenilgiler, uzun süren kuraklık böyle bir hareketin kısa sürede yayılmasına sebep olmuştur. Aynı zamanda bir din adamı (mobed) olan Mazdek, ortaya attığı yeni bir dini yorumla, asırlarca etkisini sürdürecek bir hareketi başlatmıştır. Mazdekizmin ortaya çıktığı dönemde Mazdekîlerin sebep olduğu olaylar Mazdek’in öne sürdüğü dini yorumları gölgelemiştir. Çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Makalenin giriş bölümünde Mazdek ve öğretisi hakkında bilgi verilmiştir. Girişte konu ele alınırken Pehlevi Metinler, aynı veya yakın dönemde yaşamış yazarların kitaplarından ve Müslüman alimlerin çalışmalarından istifade edilmiştir. Birinci bölümde Sasanî döneminin toplumsal ve ekonomik özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Mazdek hareketinin ortaya çıkışı ve yayılmasının sebepleri incelenmiştir.