EVALUATION OF TUBITAK SUPPORTED SCIENCE CENTERS WITH DEA&LINMAP INTEGRATED METHOD

BÜTÜNLEŞİK VZA VE LINMAP İLE TÜBİTAK DESTEKLİ BİLİM MERKEZLERİNİNDEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Today, Science Centers (SC) have a complementary place in education as an out-of-schoollearning environment. SCs, which aim to change the perspective of visitors to science bylinking science and the real world, are becoming more and more interesting both in theworld and in our country. In our country, six SC came into activity with TechnologicalResearch Council of Turkey (TUBITAK)'s cooperation. These are Konya SC, Kocaeli SC,Kayseri SC, Bursa Science and Technology Center, Elazig SC and Science Üsküdar. In thisstudy, we evaluated these SCs as integrated with Data Envelopment Analysis (DEA) andLinear Programming Technique For Multidimensional Analysis of Preferences (LINMAP)methods. Firstly, we calculated the efficiency of the SCs by using the "establishmentexpense", "the number of staff", "the number of workshop" as inputs and "the number ofworkshop visitors" and "the number of visitors" as outputs. Then, based on the efficiencyscore, we made pairwise comparisons and established the LINMAP model consisting ofnine criteria. These criteria are “area”, “establishment expense”, “number of staff”, “number of workshop”, “number of permanent thematic exhibition galleries”, “number ofpermanent exhibition arrangements”, “entrance fee”, “number of workshop visitors” and“number of visitors”. Finally, we analyzed the LINMAP model with sensitivity analysisunder different conditions and sorted the SCs and interpreted the results. Elazig Science Center has the highest efficiency score according to DEA. The sorting obtained from theLINMAP method varied depending on the h parameter. Kocaeli, Elazig and Üsküdar havebecome prominent according to increasing “h” values which is the difference betweenconsistency and inconsistency.

Özet

Günümüzde bilim merkezleri (BM), bir okul dışı öğrenme ortamı olarak eğitim ve öğretim alanında tamamlayıcı bir yere sahiptir. Bilim ve gerçek dünya arasında bağlantı kurarak ziyaretçilerin bilime olan bakış açısını değiştirmeyi amaçlayan BM’ler hem dünyada hem de ülkemizde giderek daha ilgi çekici hale gelmektedir. Ülkemizde Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) desteğiyle faaliyete geçen BM’ler Konya Bilim Merkezi, Kocaeli Bilim Merkezi, Kayseri Bilim Merkezi, Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi, Elazığ Bilim Merkezi ve Bilim Üsküdar olmak üzere altı tanedir. Bu çalışmada, söz konusu BM’ler Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Çok Boyutlu Tercih Analizi için Doğrusal Programlama Tekniği (Linear Programming Technique For Multidimensionel Analysis of Preferences - LINMAP) yöntemleri ile bütünleşik olarak değerlendirilmiştir. Öncelikle; “kuruluş gideri”, “personel sayısı”, “atölye sayısı” girdileri ve “atölye ziyaretçi sayısı” ve “ziyaretçi sayısı” çıktıları kullanılarak BM’lerin etkinlikleri hesaplanmıştır. Sonrasında, bulunan etkinliklerden yola çıkılarak ikili karşılaştırmalar yapılmış ve dokuz kriterden oluşan LINMAP modeli kurulmuştur. Söz konusu kriterler; “yüzölçüm”, “kuruluş gideri”, “personel sayısı”, “atölye sayısı”, “kalıcı tematik sergi galeri sayısı”, “kalıcı sergi düzeneği sayısı”, “giriş ücreti”, “atölye ziyaretçi sayısı” ve “ziyaretçi sayısı”dır. Son olarak, LINMAP modeli duyarlılık analizi ile farklı koşullar altında incelenerek BM’ler sıralanmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. VZA’ya göre en etkin BM Elazığ Bilim Merkezi iken LINMAP’e göre tutarlılık ve tutarsızlık arasındaki fark olan “h” parametresine bağlı olarak değişiklik göstermiştir. Artan “h” değerleri için sırasıyla Kocaeli Bilim Merkezi, Elazığ Bilim Merkezi ve Bilim Üsküdar öne çıkmıştır.