DETERMINATION OF RUPTURE ENERGY AND IMPACT STRENGTH OF SOME NATURAL STONES IN DIFFERENT THICKNESS

FARKLI KALINLIKTAKİ BAZI DOĞAL TAŞLARIN KOPMA ENERJİSİ VE ÇARPMA DAYANIMININ BELİRLENMESİ

Abstract

In Turkey, 57% of the use of natural stone takes place in the construction sector and 36.5% of the use in the construction sector is used as flooring material. Natural stones, which are used especially as flooring, are subject to impact loading due to falling over a carried material or trying to break another material on it. In this study, the rupture energy and impact strength of natural stones were calculated by using EN 14158-Natural Stone Test Methods-Determination of Rupture Energy Experiment. This experiment is carried out on the principle of repeated free drop of a steel ball until the natural stone samples are broken. In the experiments, it was adhered to the test procedure described in the Standard, but 20x20x3 cm, 20x20x2 cm and 20x20x1 cm natural stone samples were used as the sample size to evaluate the effect of the sample thickness. In addition, 3 different metamorphic marbles with different mineral grain sizes were used to evaluate the effect of mineral grain size. Chemical, mineralogical-petrographic and physico-mechanical properties of marbles have been determined and the effects of these properties on the results of tensile energy and impact strength of marbles have been examined.

Özet

Türkiye’deki doğal taş kullanımının %57’si inşaat sektöründe bulunmakta ve inşaat sektöründeki kullanımın %36,5’ini yer döşemesi oluşturmaktadır. Özellikle zemin döşemesi olarak kullanılan doğal taşlar, taşınan bir malzemenin üzerine düşürülmesi ya da üzerinde başka bir malzemenin kırılmaya çalışılması nedeniyle darbe yüklemesine maruz kalmaktadır. Bu çalışmada doğal taşların kopma enerjisi ve çarpma dayanımı TS EN 14158-Doğal Taş Deney Metotları-Kopma Enerjisi Tayini Deneyi kullanılarak hesaplanmıştır. Bu deney, doğal taş numuneleri kırılana kadar bir çelik bilyenin tekrarlı serbest düşürülmesi prensibiyle gerçekleştirilmektedir. Deneylerde, Standartta tariflenen deney prosedürüne bağlı kalınmış ancak, numune kalınlığın etkisinin değerlendirilebilmesi için, numune boyutu olarak 20x20x3 cm, 20x20x2 cm ve 20x20x1 cm boyutlu doğal taş numuneler kullanılmıştır. Ayrıca mineral tane boyunun etkisinin değerlendirilebilmesi için farklı mineral tane boyuna sahip metamorfik kökenli 3 farklı gerçek mermer kullanılmıştır. Mermerlerin kimyasal, mineralojik-petrografik ve fiziko-mekanik özellikleri belirlenmiş, bu özelliklerin mermerlerin kopma enerjisi ve çarpma dayanımı sonuçlarına etkileri incelenmiştir.