Journals / Ermeni Araştırmaları Dergisi / 2012 / Cilt: 0 - Sayı: 43

(Circassian armenians as a sub-ethnic identity (circassian hay): A historical and ethno-political approach)

Bir alt etnik kimlik olarak çerkez Ermenileri (çerkez-hay) (tarihsel ve etno-politik yaklaşım)

Pages
73–87
DOI
—

Abstract

Many historical evaluations are made concerning the formation and development process of Circassian Armenians among the Armenian communities living in the Northern Caucasus and Southern Russia. Circassian Armenians, also known as Circassian-Hays, are identified by names such as Ermels. Many scholars put forth that this community has arrived to the country of Circassia by emigrating from Crimea, was assimilated into the Circassian community there and only kept their Christian identity alive. Other scholars argue that the Circassian Hays are ethnically Circassian, that they later on adopted the Armenian Gregorian religious sect and therefore know the Armenian language. The only truth known in light of these discussions is that Tsarist Russia has been used in Caucasian policy, that some of them have been Russianized by bringing them into Russian borders while the others forced to migrate to the region have been Armenianized under the influence of the Armenians. The descendants of this community who identified themselves as Circassian-Hays or Circassian Armenians (Ermels) after being forced to migrate into Russian borders in the last quarter of the 19tli century, live in Armavir, Krasnador and Mavkop.

Özet

Kuzey Kafkasya ve Giiney Rusya 'da yaşamış Ermeni toplulukları arasında Çerkez Ermenilerinin oluşum ve gelişim sürecine ilişkin birçok tarihi değerlendirmeler yapılmaktadır. Çerkez Ermenileri, başka bir adıyla Çerkez-Haylar, Ermeller gibi adlarla tanımlanmaktadırlar. Birçok araştırmacı bu topluluğun Kırım dan göç ederek Çerkez ülkesine geldiği, burada Çerkez topluluğu arasında asimilasyona uğradığı, sadece Hıristiyan kimliğini yaşattığı tezini ileri sürmektedirler. Bir kısım araştırmacı ise Çerkez Havların aslında etnik kimlik itibariyle Çerkez olduklarını, daha sonra Ermeni Grigoryan mezhebini kabul ettiklerini, bu yüzden Ermenice bilmediklerini iddia etmektedirler. Bu tartışmalar ışığında bilinen tek gerçeklik ise Çarlık Rusya 'nın Kafkasya politikasında kullanıldıkları, Rusya sınırları içine alınarak bir kısmının Ruslaştırıldığı, diğer kısmının ise bölgeye göç ettirilen Ermenilerin etkisi altında Ermenileştirilmiş olmasıdır. 19. yüzyılın son çeyreğinde Rusya sınırları içerisine göç ettirildikten sonra da kendilerini Çerkez-Hay veya Çerkez Ermenileri (Ermelleri) adıyla adlandıran bu topluluğun torunları Armavir, Krasnodar ve Maykop 'ta yaşamaktadırlar.