(THE PROPERTIES SEIZED BY THE ARMENIANS IN KARS AND THE SURROUNDINGS AS OF THE ARMISTICE OF MUDROS UNTIL 1920)

MONDROS MÜTAREKESİNDEN 1920'YE KADAR KARS VE ÇEVRESİNDE ERMENİLERİN GASP ETTİĞİ MALLAR

Abstract

With the defeat of the Ottoman Empire in the Russo-Turkish War, Russia claimed the province of Kars and the surroundingareas. When the Russian army retreated from Anatolia in the aftermath ofthe October Revolution in 1917, the Treaty of Brest-Litovsk was signed on3 March 1918. According to this treaty, Kars remained under Ottomancontrol. The residents living in the province hoped that the attacks byArmenian militant groups would come to an end with the Treaty of BrestLitovsk. However, the plunder and attacks by the Armenian resurgedfollowing the Armistice of Mudros signed as a result of the defeat of theOttoman Empire in World War I. During the attacks in the province of Karsand the surroundings, several villages were destroyed and the propertiesof the residents were seized. The seizure of residents' property by Armenianmilitant groups continued until the military operation in the Eastern Front ofthe Turkish War of Independence. As a result of the forward operation of theTurkish army, the Treaty of Alexandropol was signed on 2 December 1920which gave an end to the plunder and attacks made by the Armenian. In thisstudy, the amount of the property seized by the Armenians in the province ofKars and the surroundings is examined. In order to shed light on the subject,archive documents and written resources were used.

Özet

1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı'nda Osmanlı Devletinin yenilmesiyleKars ve çevresi Rus hakimiyetine geçti. 1917 Ekim ihtilaliyle Rusbirliklerinin Anadolu'dan geri çekilmesiyle 3 Mart 1918 Brest LitowskAntlaşması imzalandı. Anlaşmaya göre Elviye-i Selâse kapsamında KarsOsmanlı Devletine bırakıldı. Bölge halkı Brest Litowsk Antlaşması'ylaErmenilerin daha önce yaptıkları saldırıların son bulacağı umudunutaşımışlardır. Fakat Osmanlı Devletinin I. Dünya Savaşından yenikçıkmasıyla imzalanan Mondros Mütarekesinin akabinde bölgede Ermeniyağma hareketleri ve saldırıları tekrar başladı. Kars ve çevresindeErmenilerin saldırıları esnasında çok sayıda köy tahrip edilerek bölgehalkının malları gasp edilmiştir. Ermenilerin gasp faaliyetleri MilliMücadelenin Doğu Cephesinde meydana gelen askeri harekâta kadardevam etmiştir. Türk birliklerinin ileri harekâtı sonucunda 2 Aralık 1920'deGümrü Antlaşması yapılmıştır. Ermenilerin gasp ve yağma hareketleri buanlaşmayla son bulmuştur. Çalışmada Ermenilerin Kars ve çevresinde gaspettikleri mal miktarları üzerinde durulmuştur. Konunun aydınlatılması içinarşiv belgeleri ve yazılı kaynaklar kullanılmıştır.